## Eigendomsrecht, aansprakelijkheid en zorgplicht

Eigendomsrecht

De wanbetaler

Hoveniersbedrijf Prachttuin legt een tuin aan waarbij ook alle borders ingeplant zijn. Het bedrijf raakt echter in een conflict met de klant en deze weigert vervolgens te betalen. In reactie daarop gaan medewerkers van Prachttuin bij de klant langs en halen, uit de vrij toegankelijke voortuin, alle planten uit de grond. Prachttuin stelt dat de planten, zolang er nog niet betaald is, eigendom van Prachttuin zijn.

Alles in een tuin, wat ‘met de grond verenigd is’ is eigendom van de eigenaar van deze grond.

De 30 bomen

Jan van Vulpen is eigenaar van een huis, met 2 ha grond. Jan gaat dit huis verhuren aan Piet Zijnstra. Piet wil meer bomen om het huis omdat het kaal is. Hij plant 30 bomen.

Vijf jaar later wil Piet de helft van de bomen gaan kappen omdat ze te weinig licht binnenlaten.

Recht van opstal

Bij huren of pachten is er sprake van een beperkt recht. Je bent niet de eigenaar van de grond en dus ook niet van de aan deze grond verbonden zaken (onroerende zaken).

Alles wat je bouwt of laat bouwen wordt door ‘natrekking’ eigendom van de verhuurder of verpachter. Om dit te voorkomen kan je bij een huurovereenkomst het ‘recht van opstal’ opnemen.

Aansprakelijkheid

Als we het in dit kader hebben over aansprakelijkheid bedoelen we het verantwoordelijk zijn voor schade.

De wet gaat in de eerste instantie er van uit dat iedereen zijn eigen schade draagt.

Toch kan het zijn dat je het een ander verwijt dat je schade hebt. Je stelt een ander dan aansprakelijk. We kennen twee soorten aansprakelijkheid; schuldaansprakelijkheid en risicoaansprakelijkheid. Die eerste is vrij simpel. Als jij als kraanmachinist per ongeluk met je bak een auto beschadigd ben je aansprakelijk. Dat is schuldaansprakelijkheid. Dit volgt op een 'onrechtmatige daad'.

De risicoaansprakelijkheid is wat lastiger. Hierbij doe je niet perse iets verkeerd maar ben je wel verantwoordelijk. Denk maar b.v. aan een bijtende hond. De eigenaar heeft natuurlijk niet zelf gebeten maar is wel aansprakelijk.

Een bewoner, Gerrie van den Boogaard heeft een prachtige boom in eigendom. De boom staat in de achtertuin. Bij een voorjaarsstorm breekt er een tak uit. De tak valt op de schuur van de buurvrouw.

Bij schuldaansprakelijkheid gaat het niet alleen over of je iets gedaan hebt wat schade veroorzaakt heeft, maar ook of je iets juist niet gedaan hebt wat schade veroorzaakt heeft. Oftewel, had je de schade binnen redelijkheid kunnen voorkomen.

Zorgplicht

Eigenaren van bomen en beplanting moeten zich bewust zijn van de zorgplicht die op hen rust. Beplanting moeten zij op zo’n wijze (laten) onderhouden dat het risico op schade aan (eigendommen van) anderen wordt beperkt.

Daarbij gaat het om maatregelen die redelijkerwijze mochten worden verlangd.

Rol weggelegd voor groenvoorzieners en hoveniers

Bij het onderhoud aan de beplanting is het aan te raden daarbij specialisten op dat gebied te betrekken, zoals groenvoorzieners en hoveniers. Groenvoorzieners en hoveniers hebben de kennis en kunde in huis. Het advies is duidelijke afspraken te maken; wat verwachten partijen van elkaar, op welke wijze moeten de controles worden uitgevoerd en hoe wordt een en ander gemonitord.

Vastlegging van uitgevoerde werkzaamheden

Het is goed om een periodieke controle te laten plaatsvinden en daarvan verslagen te maken. Daarmee kan dan aangetoond worden op welke wijze een eigenaar voldaan heeft aan zijn zorgplicht, maar ook op welke wijze een deskundige partij uitvoering heeft gegeven aan zijn opdracht. Dat kan dus inhouden dat een groenvoorziener of hovenier te allen tijde (kort) verslag doet van zijn werkzaamheden. Immers, bij de vraag of de zorgplicht is nageleefd, dient een eigenaar aan te tonen dat voldoende maatregelen zijn getroffen.

Bron: https://www.binnenlandsbestuur.nl/hekkelman-advocaten-en-notarissen/positieve-relatie-tussen-groen-en-gezondheid [aangepast]