Dat heet: "richtingszoekend maken".
De tol kan twee richtingen op draaien.
Dat is afhankelijk van het merk, die het motortje van de tol linksom dan wel rechtsom laat draaien.
Door het moment dat de tol veroorzaakt wil een linksom draaiende tol een spiraal beschrijven die in het begin naar boven en naar het oosten wijst.
Dit kunnen we opvangen door bovenop de tol een gewichtje aan te brengen.
Wijst de tol boven de horizon naar het oosten dan zal het gewichtje ervoor zorgen dat de tol de andere kant op wil gaan.
En dat doet het ook als de tol onder de horizon komt en naar het westen wijst.
De tol is dan TOP HEAVY gecompenseerd.
Dit is overigens niet echt een brokje lood, ofzo.
Dat zou weer problemen veroorzaken als het schip slingert.
Men gebruikt daarvoor communicerende vaten gevuld met een zware vloeistof en de wet van communicerende vaten doet de rest.
Je zou zeggen: maar de buisjes lopen onder de tol door, dan zit het gewicht toch eronder?
Maar de buisjes dienen slechts om de vloeistof van de hoge naar de lage kant te verplaatsen wanneer de tol scheef gaat hangen.
en als het in het lage vat is aangekomen komt het gewicht bóven het asje uit.
Daarmee wordt de naam "Top Heavy"opeens logisch.
Bekend merk die dit toepast: Sperry.
Je ziet op het plaatje dat de vaten gevuld zijn met kwik.
En kwik is al heel lang verboden.
Het is nog een hele poos gedoogd op oudere schepen die nog zo'n kompas hadden, maar nu moet iedereen een "kwikvrij" kompas aan boord hebben.
Maar voor de uitleg van het principe voldoet het plaatje prima.
Het kan ook zijn dat de tol onder de horizon en naar het oosten wijst.
Die beweging kunnen we opvangen door een gewichtje aan de onderkant van het tolhuis te bevestigen.
De tol is dan BOTTOM HEAVY gecompenseerd.
Bekend merk die dit toepast: Anschütz