## Docentenhandleiding

Beste docent / docente,

We gaan vandaag aan de slag met drempel 2. De leerlingen gaan zich verdiepen in het ontstaan van sterren en de vorming van elementen. Ze gaan dit doen door middel van de worldwide telescope. Dit is een simulatie gemaakt om mensen kennis te laten maken met het heelal. Met deze simulatie zijn leerlingen in staat om zelfstandig door het heelal te reizen en op een speelse manier kennis te maken met de ruimte. De les duurt de gebruikelijke 100 minuten en hieronder vind u dan ook alle benodigdheden die u moet hebben.

Succes!

Leerdoelen:

Aan het einde van deze les weten de leerlingen:

- Welke atomen er als eerste waren en hoe, door middel van kernfusie, zij de basis vormden voor alle elementen in het universum.
- Hoe sterren ontstaan en verdwijnen.

Lesopener

Goedemorgen Klas,

Kijk allemaal in de spiegel die voor je staat. Kijk naar jezelf! Jij bent een STER! De atomen die in jouw zitten, zijn allemaal gevormd in de kosmos. Eigenlijk ben jij een stukje kosmos op aarde. Jullie zijn allemaal gemaakt van het stof van de aarde. Denk eens na over dit bizarre feit. Je bent gemaakt van het fijnste materiaal de je je kunt bedenken en het is ook nog eens afkomstig uit een oneindige ruimte met honderden planeten en sterren. Zeg maar gerust miljarden. Jullie zijn deel van die heldere lichtpuntjes, diezelfde hemellichamen die ’s nachts schijnen in het duister’. Je maakt uit van een groter geheel!

Uitsmijter:

"Stel je voor dat we een ruimteschip zouden hebben dat de snelheid van het licht kan bereiken, en je zou daarmee kunnen reizen naar de verste uithoeken van het universum. Wat zou de eerste bestemming zijn die je zou kiezen? En welke brandende vraag zou je willen beantwoorden als je daar aankomt? Denk erover na en deel volgende week je gedachten in de klas. De kosmos wacht op ontdekkers zoals jullie!"

Vandaag duiken we dieper in de sterrenkunde. Vandaag duiken we in jouw oorsprong!

Succes!

Opdracht 1| Verwerkingsvragen

Elementvorming:

1. Wat zijn de twee belangrijkste elementen die in overvloed aanwezig waren na de oerknal?

Waterstof en helium waren overvloedig aanwezig na de oerknal.

2. Hoe ontstaan zwaardere elementen volgens het proces van nucleaire fusie in sterren?

Zwaardere elementen ontstaan door nucleaire fusie, waarbij lichte atoomkernen samensmelten in de kernen van sterren.

Sterren en Sterrenstelsels:

3. Leg uit hoe sterren ontstaan binnen grote gaswolken en hoe zwaartekracht hierbij een rol speelt.

Sterren ontstaan uit samenklonterende gaswolken onder invloed van zwaartekracht.

4. Wat is een sterrenstelsel en hoe verschilt het van een individuele ster?

Een sterrenstelsel is een verzameling sterren, gas, stof en donkere materie, onderscheidend van individuele sterren.

Zwarte Gaten:

5. Wat is een zwart gat en hoe ontstaat het?

Een zwart gat is een gebied met extreme zwaartekracht waar niets kan ontsnappen.

Opdracht 2| Practicum Worldwide Telescope

Nu jullie het programma in de juiste instellingen hebben staan, gaan we nu aan de slag met het programma. Het doel van deze opdracht is om een bewustzijn bij jullie te creëren over de grote van het heelal.

Bekijk ter uitleg van een aantal termen eerst deze video:

https://youtu.be/lu5wZ8IZY6I

Stap:

- Zoom in met het scrolwiel naar de zon.
- Zoom uit naar de grens van het zonnestelsel, wat voor een getal staat er rechtsonder met als eenheid AU? 100 AU
- Zoom verder uit tot je net de vorm van de Melkweg ziet, op hoeveel lichtjaar zit je nu? 1800 lichtjaar
- Zoom verder uit tot je de gehele vorm van de Melkweg ziet, op welke afstand zit je nu? 280.000 lichtjaar

Vraag:

1. Op welke plek in de Melkweg ligt ons zonnestelsel? Ons zonnestelsel licht een beetje aan de buitenkant de Melkweg.

2. Waarom hebben we geluk dat we niet in het midden van ons zonnestelsel liggen?

Doordat we aan de rand liggen kunnen we ontsnappen aan het zwarte gat wat in het midden van de Melkweg ligt.

3. Zoek uit door middel van het internet hoe ver het volgende zonnestelsel bij ons vandaan licht en hoeveel lichtjaar we er over zouden doen om het te bereiken.

We zouden 2,5 lichtjaar moeten reizen om bij het eerstvolgende sterrenstelsel te komen. Dit is de Adromedanevel.

# Extra opdracht

- Wat denk je dat er in de ruimte tussen sterren en sterrenstelsels is? Is het volledig leeg, of zijn er nog andere dingen aanwezig? Hoe zou dit van invloed kunnen zijn op ruimtereizen?