Iedereen weet dat de aarde een Noordpool en een Zuidpool heeft.
Hoe magnetisme nu precies ontstaat voert veel te ver, maar iedereen weet dat er magnetische velden lopen van de Z-pool naar de N-pool.
Ook weet iedereen dat magnetisme aan ijzer trekt en aan andere magneten.
De aarde gedraagt zich als een gigantische staafmagneet. Om de aarde heen ligt een magnetisch veld. We stellen dit veld voor als veldlijnen die uit de aarde treden en er elders weer in gaan. Een magnetische kompasnaald is een klein permanent magneetje dat zich richt naar deze veldlijnen. Omdat de naald vrij kan draaien, zal deze altijd de richting van het aardmagnetisch veld volgen (het magnetische noorden.
Sowieso alles dat magnetisch is wil in de richting van die banen gaan staan.
Met wat ijzervijlsel zijn die banen en het feit dat de deeltjes in N-Z richting gaan liggen goed te zien.
Leggen we zo'n voorwerp op een draaiend punt dan kan hij dat ook doen en hebben we feitelijk een magnetisch kompas.