## Verdiepen

# Experimenten uitvoeren

Bij een experiment ga je op zoek naar het antwoord op een onderzoeksvraag door het uitvoeren van de werkwijze. Tijdens het uitvoeren doe je waarnemingen. Aan de hand van die waarnemingen kom je tot een conclusie.

Als je de theorie niet goed begrijpt, kun je meestal geen goed uitvoeren . Gebruik daarom je boek, je eigen aantekeningen bij de voorbereiding. Een stappenplanwerk of werkwijze helpt je om een experiment uit te voeren. Alles wat je doet, noteer je in je schrift.
Als je met iemand samenwerkt kun je goed elkaars ideeën kritisch bekijken en de taken verdelen.

a. De onderzoeksvraag

De onderzoeksvraag geeft de richting aan het onderzoek. Bij het opstellen van de onderzoeksvraag zijn de volgende punten van belang:
– Is het een vraag? (dus eindigt het met een vraagteken?)
– Past de vraag in de opdracht?
– Is het duidelijk wat voor soort antwoorden gezocht worden?
– Is de vraag met een onderzoek te beantwoorden?
Het bedenken van een goede onderzoeksvraag is moeilijker dan je denkt..

Je zult dus een zo duidelijk mogelijke en concrete vraag moet bedenken. Vaak is het doel van het experiment al gegeven. Je kunt dan het doel in een vraag omzetten. Een goede onderzoeksvraag is geen opzoekvraag. Een opzoekvraag kan je gewoon vragen of opzoeken in een boek of op het internet. Een onderzoeksvraag kan je alleen echt weten als je een experiment uitvoert.

b. het opstellen van een hypothese

Voordat een experiment wordt uitgevoerd heb jij vast al een vermoeden wat het antwoord gaat zijn op de onderzoeksvraag. Omschrijf de resultaten die jij verwacht bij het practicum en leg uit waarom jij dat denkt. Het helpt je een goed experiment uit te voeren.

Het is absoluut geen probleem als de hypothese na afloop van je onderzoek niet juist blijkt te zijn. Je moet de hypothese niet achteraf verbeteren!!

c. De werkwijze

Maak alvast de tabellen voor het noteren van de meetresultaten. Daarmee verklein je de kans dat je bij het uitvoeren van het experiment vergeet iets te meten

Begin met het bij elkaar zoeken van alle benodigdheden en het bouwen van de meetopstelling als dat nodig is. Probeer de meetopstelling uit.
Let bij het uitvoeren van de proef op de volgende punten:

- Lees meetinstrumenten nauwkeurig af.!
- Noteer de meetgegevens in overzichtelijke tabellen.

d. Controle en Resultaten

Je moet nu nagaan of de verzamelde informatie volledig is, of je daarmee de onderzoeksvraag kunt beantwoorden. Daarvoor moet je de meetresultaten verwerken.

- Maak (indien mogelijk) van de metingen een diagram
  Soms moet je daarvoor eerst nog wat berekeningen uitvoeren. Bijvoorbeeld de gemiddelde berekenen als je meerdere metingen gedaan hebt.
- Bekijk je diagram, trek een conclusie over het onderzoek en geef antwoord op de onderzoeksvraag.
- Vergelijk de conclusie met de hypothese. Geef aan of de verwachting wel of niet is uitgekomen.
  Als de uitkomst anders is dan je in de hypothese voorspeld had, moet je een aantal zaken controleren.
  - Is het onderzoek wel op de juiste manier voorbereid en uitgevoerd
  - Zijn de meetresultaten wel op de juiste manier verwerkt?
  Als dat inderdaad het geval is, heb je dus (voor jezelf) iets nieuws ontdekt.

Als dat niet het geval is of als de uitkomst heel anders is dan je op basis van de theorie zou verwachten, hoef je niet te wanhopen. Een mislukt experiment kan even waardevol zijn als een geslaagd experiment. Je kunt ook daarvan leren, maar geef niet te snel op en probeer na een mislukking de opzet van het experiment te verbeteren en het experiment te herhalen (als daarvoor tijd is).

e. Evaluatie

- Kunnen er aan het onderzoek dingen verbeterd worden waardoor de meetresultaten nauwkeuriger en/of de conclusie betrouwbaarder zou zijn?
- Ben je tijdens het onderzoek problemen tegen gekomen? Hoe heb je die problemen opgelost?.

Het beantwoorden van dit soort vragen kan helpen bij het doen van een volgend experiment. Soms kom je daarbij dezelfde of vergelijkbare problemen tegen. misschien is de oplossing die je nu voor je problemen gevonden hebt dan ook bruikbaar.