# Implementatie in de organisatie

Het bevorderen van werken met open (digitale) leermaterialen is een veranderproces en dat vraagt om inbedding in een strategische visie. Hoe ga je gebruik van open (digitaal) leermateriaal borgen in je organisatie? Het is belangrijk om een organisatie brede onderwijsvisie te hebben over het gebruik van open (digitaal) leermateriaal. Het is een zorgvuldig proces, afgestemd op de visie die de organisatie en de individuele scholen. Ook is het belangrijk om te beschrijven hoe de communicatielijnen verloopt binnen de organisatie.

Afhankelijk van de structuur van de organisatie is het goed om vast te stellen wie verantwoordelijk is voor het schrijven van beleid en het proces om open (digitaal) leermateriaal in te bedden in onderwijsinhouden en opbrengstgericht werken. Is dit een schoolleider, intern-begeleider, leermiddelencoördinator, kennisteams, werkgroepen of anders?

In het jaarlijkse budget voor de aanschaf van leermateriaal moet ruimte zijn om aanvullend materiaal te zoeken en zo nodig aan te schaffen. Als leraren zelf open (digitaal) leermateriaal moeten ontwikkelen, is hiervoor ruimte nodig in het urenbudget. Omdat iedere organisatie eigen structuren heeft, wordt in het vervolg de persoon die aangesteld is om de kar te trekken ‘de verantwoordelijke’ genoemd.

De verantwoordelijke:

- Geeft vanuit de visie de richting en kaders mee, ook voor het samenstellen van het leermiddelenpakket.
- Zorgt en coördineert goede communicatielijnen.
- Overlegt regelmatig met betrokken medewerkers
- Maakt afspraken met leraren om lesmateriaal openbaar beschikbaar en deelbaar te maken binnen en buiten de eigen onderwijsinstelling. Het lesmateriaal is immers met publiek geld gemaakt.

Je kunt gebruik maken van een stappenplan om tot een goed beleidsplan te komen: (bron: www.surf.nl)

### 1. Formuleer een inleiding

In de inleiding beschrijf je de aanleiding voor het opstellen van beleid. Leg uit wat er binnen de instelling wordt bedoeld met het delen en hergebruik van open leermaterialen. Geef aan voor wie het beleidsdocument is bedoeld. In de verantwoording beschrijf je hoe het document tot stand is gekomen en wat ermee zal gebeuren

### 2. Formuleer een visie

Beschrijf in dit hoofdstuk hoe het delen en hergebruik van open leermaterialen is ingebed in bestaand beleid. Hoe past het binnen de lopende ontwikkelingen? Hoe breed is de scope, oftewel, wie kan de leermaterialen hergebruiken? Schrijf tot slot een aantal statements die de visie van de instelling kort en krachtig weergeven.

### 3. Formuleer doelstellingen

Wat wil je bereiken met het delen en hergebruik van open leermaterialen? Beschrijf deze doelstellingen op verschillende niveaus. Voor een leraar zijn er andere redenen om met open (digitale) leermaterialen aan de slag te gaan dan voor een bestuurder of een ondersteuner.

### 4. Formuleer activiteiten

Beschrijf hoe de instelling delen en hergebruik faciliteert. Zorg ervoor dat de docent de meerwaarde kent. Wat voor infrastructuur is er beschikbaar? Hoe worden docenten juridisch en onderwijskundig ondersteund? Hoe kunnen zij zich verder professionaliseren op dit vlak?

### 5. Beschrijf de organisatie

Om het delen en hergebruik van open (digitale) leermaterialen een succes te maken moet je vele verschillende stakeholders binnen de instelling betrekken. Iedereen heeft daarin zijn eigen rol. Beschrijf de organisatie die je hiervoor nodig hebt.

### 6. Maak een planning

Voor een goede planning leg je de resultaten en activiteiten in de tijd vast. Houd hierbij rekening met de vele verschillende actoren en de impact op de organisatie. Kies bij voorkeur voor een project met een gedegen projectorganisatie. Zorg voor een duidelijk opdrachtgever en een stuurgroep. Vergeet niet om meetmomenten en momenten van bijsturing in te plannen.

Voor meer informatie zie Stappenplan Beleid open leermaterialen

Een hulpmiddel kan zijn: Gespreksspel leermiddelen: van goed naar beter (ontwikkeld door Kennisnet). Dit spel helpt inzicht te krijgen hoe de processen verlopen rondom leermiddelen op jouw school. Met) dit gespreksspel ga je op een (speelse) manier met je team of bestuur in gesprek over leermiddelenprocessen en de rolverdeling binnen jullie organisatie.

### Tot slot

Houdt het ontwikkelde open leermateriaal niet binnen je eigen organisatie, maar zorg er voor dat het breed gedeeld wordt naar andere scholen. Zet het in Wikiwijs.
Zoek verbinding met expertiseorganisaties, zorginstellingen, samenwerkingsverbanden, bedrijfsleven, uitgeverijen enz.
Impuls open leermateriaal is een voorbeeld waarbij de krachten gebundeld zijn. Kennisnet is de beheerder hiervan