# Het probleem

Het probleem: klimaatverandering

De aarde heeft altijd warmere en koudere periodes gekend. We hebben bijvoorbeeld in onze omgeving een ijstijd en een subtropisch klimaat gehad. Op dit moment is dat anders, wij beïnvloeden met ons gedrag het klimaat, door op grote schaal fossiele brandstoffen te verbranden.

We moeten de CO2-uitstoot flink terugdringen, alleen dan kunnen we de temperatuurstijging nog beperken tot 2 graden Celsius.

Grote gevolgen, nu en later

Klimaatverandering is geen probleem van de toekomst. Nu al veroorzaakt de opwarming van de aarde schade door extreme hoeveelheden regen en droogte. Gletsjers smelten, poolijs verdwijnt, de zeespiegel stijgt, koraalriffen verbleken en hevige droogte veroorzaken honger en oorlog.

Extreme weersomstandigheden

Misoogsten

Planten en dieren reageren op het veranderde klimaat. De malariamug bijvoorbeeld kan in een groter gebied overleven. Als de aarde 2-3 graden opwarmt, lopen 300 miljoen meer mensen risico op malaria.

Landbouwgewassen reageren bovendien op het veranderde klimaat. Soms groeien ze beter door een hogere temperatuur. Vaak zijn de effecten negatief. Wereldwijd zal de oogst van maïs, tarwe en rijst elke tien jaar met 2 procent dalen. Met name in ontwikkelingslanden, waar boeren niet de middelen hebben om de gewassen te beschermen, draagt dit bij aan voedseltekorten.

Stijgende zeespiegel

De zeespiegel stijgt door de smeltende gletsjers. En hoe warmer zeewater wordt, hoe meer volume het inneemt. Elke graad die de oceanen warmer worden, zorgt voor bijna een meter stijging van de zeespiegel. Wetenschappers verwachten eind deze eeuw een wereldwijde stijging van tussen de 0,8 en 2 meter. Dat klinkt weinig, maar het veroorzaakt op grote schaal overstromingen, afbrokkelende kusten en verzilting van zoet water.

Nederland versterkt de dijken om overstromingen te voorkomen. Maar bijvoorbeeld Bangladesh kan nog onvoldoende voorzorgsmaatregelen nemen. Het land raakt landbouwgrond kwijt aan de zee. Bij een zeespiegelstijging van 1 meter kan 17 procent van Bangladesh overstromen, wat miljoenen vluchtelingen tot gevolg zou hebben.

Oceanen absorberen broeikasgassen. Dat beperkt de temperatuurstijging, maar veroorzaakt verzuring van het water wat funest is voor het zeeleven. Koraal bijvoorbeeld verbleekt en sterft af in de warmere, zure oceanen.

De Noordpool smelt

Het Noordpoolgebied warmt sneller op dan welk gebied ter wereld ook. Dit heeft verschillende gevolgen:

- Binnen 70 jaar kan het ijs op de Noordpool volledig gesmolten zijn.
- De smeltende Noordpool versterkt de opwarming van de aarde. Het Noordpoolijs weerkaatst het grootste deel van de zonnestralen die erop schijnen, en stuurt de zonnewarmte terug de ruimte in. IJsvrije oceanen absorberen meer warmte.

De bedekking door zee-ijs van de Noordpool in 1980 en 2012, zoals waargenomen door satellieten. Bron: NASA Earth Observatory

Daarnaast liggen er methaanvoorraden binnen de Noordpoolcirkel, die vastgehouden worden door ijs of permafrost. Door het smeltende ijs belandt dit methaan in de atmosfeer. Methaan is een broeikasgas dat nog meer warmte vasthoudt dan CO2.

- Het noordpoolgebied zelf kent een unieke flora en fauna, die afhankelijk is van de aanwezigheid van ijs. Zonder ijs verliezen diersoorten als de ijsbeer hun jacht- en leefgebied

Is er hoop? Ja: kijk maar naar de ozonlaag.

- Klimaatverandering lijkt een onoplosbaar groot probleem. De aantasting van de ozonlaag leek dat ooit ook. Greenpeace heeft jarenlang campagne gevoerd voor het uitbannen van ozonaantastende stoffen. Miljoenen mensen ondernamen actie en schaften producten aan zonder CFK’s. Inmiddels groeit de ozonlaag terug.
- De extreme opwarming van de aarde kunnen we samen tegengaan. We moeten investeren in groene energie, kolencentrales sluiten en Noordpoololie in de grond laten. Dan kunnen we catastrofale gevolgen van klimaatverandering voorkomen.

Bron: Unicef