## Ontwikkeling in de landbouw

Jullie gaan nu aan de slag met de ontwikkeling van de landbouw. Hierbij horen de volgende leerdoelen:

- Je legt de begrippen 'driegslagstelsel, ontginnen en halsjuk' uit.

- Je noemt een oorzaak voor de bevolkingsgroei in West-Europa.

- Je noemt een gevolg van de ontwikkelingen in de landbouw.

Lees de tekst eens één keertje door!

De ontwikkeling van de landbouw

De mensen in de tijd van Steden en Staten hadden voor drie dingen gezorgd waardoor er meer eten verbouwt kon worden!

1. De boeren gingen een halsjuk gebruiken. Dit werd om de nek van een trekdier, bijvoorbeeld een os of paard, gedaan. Zo kon het paard de ploeg voorttrekken. Op deze manier werd het ploegen makkelijker en sneller.
2. De boeren bedachten het drieslagstelsel. De grond werd verdeeld in drie stukken en op de drie akkers werden verschillende gewassen verbouwd. Twee jaar achter elkaar werd er verbouwd en het derde jaar verbouwde de boer niks op een akker. Zo kon de grond herstellen en werd de grond heel vruchtbaar. De boer zorgde ervoor dat er elk jaar twee akkers verbouwd konden worden en één niet, die akker lag braak.
3. Er kwam meer landbouwgrond. Dit werd gedaan door het ontginnen van gebieden zoals bossen en moerassen. Ontginnen betekent dat je grond geschikt maakt voor de landbouw.

Doordat mensen nu meer eten gingen verbouwen groeidde de bevolking, omdat er minder mensen dood gingen van de honger! Een oorzaak van de bevolkingsgroei van Europa is dus dat er meer eten werd gemaakt. Het gevolg van dat er meer eten werd gemaakt is dus dat de bevolking van Europa groeidde!

Je kijkt nu het filmpje over de drieslagestelsel:

Ben je klaar met het lezen van de tekst en het bekijken van het filmpje?

Maak dan de vragen hieronder en ga daarna verder naar 'De Hanze'