# De puberteit

In de puberteit verandert er een heleboel. Klieren in je hersenen maken een hormoon aan wat ervoor zorgt dat je geslachtsklieren actief worden. Deze hormonen zijn luteïniserend hormoon (LH) en follikelstimulerend hormoon (FSH). Dit gebeurt ergens tussen de 8 en de 14 jaar. Waarom het bij de ene persoon eerder begint dan bij de ander, is nog niet bekend.

Bij jongens wordt testosteron aangemaakt. Dit hormoon zorgt ervoor dat de zaadballen groter worden. Deze hormonen zorgen ook voor stimulatie van de zaadproductie. Door testosteron groeit de penis en komt de ontwikkeling van sperma op gang. Daarnaast ontstaan door dit hormoon de secundaire geslachtskenmerken zoals: baardgroei, schaamhaar, okselhaar, zware stem (baard in de keel) en groei van de spiermassa.

Bij meisjes stimuleert het FSH de groei van de follikels in de eierstokken. Samen met het LH hormoon gaan de eierstokken oestrogeen maken, dat is het vrouwelijke hormoon. Vrouwen krijgen door oestrogeen ook secundaire geslachtskenmerken zoals: schaamhaar, okselhaar, lengtegroei en borstvorming. Later in de puberteit krijgt een vrouw ook maandelijks een eisprong, de ovulatie, en vanaf dat moment gaat een vrouw ook menstrueren.
Het zijn dus grote veranderingen die allemaal ontstaan door hormonen. Bij de één gaat het heel snel en bij een ander veel langzamer. Er zijn dus grote verschillen in hoe de puberteit verloopt.

Het onderstaande fimpje geeft nogmaals weer wat er in de puberteit verandert.

Na het filmpje komt nog een vraag, luister dus goed naar de tekst in het filmpje.

https://www.youtube.com/watch?v=qgpKr2eRHpE&t=129s