## Wat is training en waarom?

##

Er zijn waarschijnlijk net zoveel definities van trainen als dat er diertrainers zijn. Wat het zelfs nog meer verwarrend maakt, is dat er veel verschillende juiste manieren zijn om een dier te trainen. Ook zijn er meerdere foute manieren van trainen.

Al deze verschillende definities hebben waarschijnlijk één ding gemeen: ze spreken allemaal over het iets aanleren. Daarom kun je trainen uitleggen door middel van de volgende vergelijking: Trainen = aanleren.

Waarom trainen we?

Als docenten of trainers moeten we weten waarom we trainen. Er moet een doel achter zitten. Als je een bezoeker van een dierentuin vraagt: "Waarom worden de dolfijnen getraind, denk je?", dan zal het antwoord waarschijnlijk zijn: "Zodat ze door de hoepel kunnen springen en shows kunnen geven!". De waarheid ligt hier vaak ver vandaan. Natuurlijk moet een dier getraind worden om een show te kunnen geven, maar dit mag nooit de hoofdreden zijn om een training op te starten.

De meest belangrijke redenen om een training te starten, zijn de redenen die het dier zelf ten goede komen. Andere redenen, zoals het helpen van de diersoort of het vergroten van onze kennis zijn ook belangrijk, maar mogen geen hoofdredenen zijn.

De hoofdredenen voor het trainen van een dier vallen in 3 categorieën, welke gericht zijn op het verhogen van het welzijn van het dier:

- Lichamelijke beweging: Als we een verblijf bouwen, dan wordt dit verblijf gemaakt met de behoeften van het dier in het achterhoofd. Maar hoe groot we een verblijf ook maken, het zal nooit de Atlantische oceaan, de Afrikaanse savanne of het Braziliaanse regenwoud zijn. En dat hoeft ook niet. In het wild legt een dier soms grote afstanden af op zoek naar voedsel of een beter klimaat of om roofdieren te ontwijken. In gevangenschap hebben de dieren deze behoeftes niet, omdat ze in een veilige omgeving gehouden worden. Daarom moeten we andere manieren vinden om de dieren hun lichaamsbeweging en/ of uitdagingen te bieden. Trainen is een manier om oefeningen te bieden op een stimulerende en uitdagende manier.

- Mentale stimulatie: Zoals hiervoor beschreven hebben dieren in de natuur te maken met verschillende problemen. In gevangenschap kennen de dieren deze uitdagingen niet, waardoor ze hun tijd op andere (ongewenste) manieren moeten doorbrengen. Als trainers moeten we ze continue nieuwe en interessante uitdagingen bieden in hun omgeving en in hun leven. Het trainen van de dieren kan deze uitdagingen bieden.

- Coöperatief gedrag: Om onze dieren de best mogelijke zorg te kunnen bieden, moeten we medische zorg kunnen bieden. Ook moet je ze soms van plaats naar plaats verplaatsen of ze apart zetten. Als ze geleerd hebben hoe ze bloed kunnen afgeven, of hoe ze van het ene naar het andere verblijf kunnen lopen, ervaren ze minder stress dan wanneer dit afgedwongen moet worden. Dit maakt het werken met dieren én hun leven veel makkelijker en meer ontspannen.

Naast bovenstaande hoofdredenen om te trainen, zijn er ook nog secundaire redenen om te trainen. De secundaire redenen zijn vaak meer duidelijk zichtbaar voor het publiek: recreatie, educatie, onderzoek en werk.

- Recreatie en educatie: Het publiek ziet recreatie vaak als een van de meest belangrijkste redenen om te trainen. Veel mensen denken dat dieren alleen getraind worden, zodat ze een show kunnen geven. Zo'n show laat het publiek kennis maken met kanten van een dier dat ze zelden zullen zien. Bij huisdieren wordt er vaak met dieren getraind omdat het simpelweg leuk is: het is dan om recreatieve redenen. Denk maar aan de trukjes die een hond kan laten zien, zoals zitten, af en doodliggen.
- Onderzoek: Door het trainen kan een dier makkelijker meewerken aan een onderzoek, waarmee uiteindelijk de soort, de bescherming van hun leefomgeving en de verzorging kan verbeteren. Denk maar eens aan de bloedafname bij een olifant. Door de dieren te trainen om vrijwillig bloed af te staan, kan er vaker bloedonderzoek gedaan worden. Door dit onderzoek is het momenteel mogelijk om op basis van bloedwaarden te bepalen of een olifantenkoe vruchtbaar is.

- Naast educatie, recreatie en onderzoek zijn er ook nog andere redenen. Denk bijvoorbeeld aan het trainen van een dier als hulpdier of sportgerelateerd zoals paarden- en hondenrennen.

Het doel van trainen

Zoals je hebt gelezen, heeft een training dus een doel nodig. Een goed trainingsdoel voldoet aan een aantal eisen:

- het heeft nut voor het dier.
- het heeft nut voor de verzorger.
- het heeft nut voor de organisatie.

Een goed trainingsdoel is bijvoorbeeld het verlagen van stress bij de dagelijkse omgang met en het hanteren van het dier. Het dier heeft hier nut bij, doordat de stress verlaagd wordt. Dit komt het welzijn va het dier ten goede. Daarnaast heeft het dier door de training een nieuwe uitdaging. De verzorger heeft hier baat bij, doordat het dier rustiger in de omgang zal worden en daardoor ook veiliger wordt om mee te werken. Voor de organisatie is het voordeel dat het dier door ontbreken van de stress zeer waarschijnlijk langer zal leven en dat de bezoekers meer tevreden zijn omdat ze het dier beter kunnen zien.

Traingsdoelen kunnen daarnaast ook te maken hebben met (her)opvoeding en hobby.

Maar waarom is het opstellen van een trainingsdoel zo belangrijk?

Door het opstellen van een traningsdoel kun je controleren of je training geslaagd is. Daarnaast kost een training vaak geld. Het personeel kan tijdens de training immers geen andere werkzaamheden doen. Als duidelijk is wat er met de training bereikt kan worden (en vooral: wat de voordelen zullen zijn) kun je (financiële) goedkeuring voor de training krijgen van de organisatie. Daarnaast kun je, door de voordelen te benoemen, draagkracht creëren voor de training. Dit zorgt ervoor dat iedereen achter de training staat.

Trainen theorie les 1 ALMDV 42