## Fases in het studiekeuzeproces

Loopbaansturing heeft te maken met keuzes maken en het onderzoeken van de gevolgen van die keuzes. Bij loopbaansturing ga je acties ondernemen om je eigen loopbaan te sturen. Bijvoorbeeld uitzoeken welke opleidingen te volgen waardoor je een beroep kunt uitoefenen dat bij je past. Opleidingen ook daadwerkelijk gaan volgen zodat je stappen in jouw loopbaan kunt zetten. Of door met anderen te gaan praten over wat je wilt en kunt. Je plant de activiteiten die je wilt ondernemen. En je organiseert de hulp die je hierbij nodig hebt. Loopbaansturing heeft te maken met het heft in eigen hand te nemen en initiatief te tonen.

In het LOB programma HIGH onderscheiden we hierbij vier fases: oriënteren, verkennen, verdiepen en de knoop doorhakken (beslissen). Hoe dit keuzetraject er uiteindelijk uitziet verschilt per leerling. Ook is het heel normaal om een stap terug te zetten in je keuzetraject om een eerdere fase nog een keer te doorlopen.

Orienteren

De oriëntatiefase draait om jezelf leren kennen: wat vind jij belangrijk in een studie? Je verzamelt informatie over allerlei opleidingen en beroepen die binnen jouw interesse- en capaciteitengebied zouden kunnen vallen en over studeren in het algemeen.

Hierbij kun je gebruik maken van internet en informatie bij het decanaat.

Daarnaast is het vooral zinvol om met mensen te praten die jou goed kennen, zoals familie, vrienden en je coach.

- Welke opleidingen/beroepen passen bij mijn interesse?
- Waar kan ik geschikte informatie vinden?
- Wat kan ik met mijn vakkenpakket?
- Wat zijn mijn eisen en wensen voor een opleiding?
- Wat verwacht ik van een studie, wat vind ik belangrijk?
- Wat zijn de toelatingseisen van de opleiding?
- Wil ik naar MBO, HBO of WO? Of misschien niet meteen doorstuderen?
- Wil ik eerst nog Havo of VWO doen?

Doel: een voorlopige top 3. Makkelijk gezegd, een stuk moeilijker gedaan.

In deze fase onderzoek je welke opleidingen en beroepen jij na het voortgezet onderwijs zou kunnen gaan volgen. Aan het eind van deze fase weet je welke sectoren je interessant vindt en kun jij een voorlopige top-3 van mogelijke beroepen of opleidingen samenstellen. Je weet hoe je een keuze moet bepalen en welke personen op HVX je kunnen helpen bij het bepalen van de keuze.

Verkennen

In deze fase ga je specifieke informatie vergaren over de opleidingen/sectoren waar je je na de oriëntatie meer in wilt verdiepen. Op deze manier probeer je te weten te komen welke opleidingen je nader gaat onderzoeken in de volgende fase.

Je verzamelt informatie door het bezoeken van open dagen en via internet.

- Wat zijn de verschillen tussen opleidingen?
- Welke specialisaties en afstudeerrichtingen zijn er?
- Welke banen/beroepen volgen vaak op de studies?
- Waar kan je de studies volgen?
- Zijn het praktische of theoretische opleidingen?
- Wat zijn de mogelijkheen om naar het buitenland te gaan?

Je bezoekt allerlei voorlichtingsbijeenkomsten (bv. Open Dag ) en informeert eventueel bij voorlichters, studenten en beroepsbeoefenaars. Aan het eind van deze fase weet je welke opleiding(en) tot jouw keuzemogelijkheden behoort (behoren) en heb je een definitieve top-3 samengesteld.

Verdiepen

Probeer in deze fase nog meer specifieke informatie te verzamelen door te ervaren wat de geselecteerde opleiding(en) inhoudt/inhouden.

Je bezoekt voorlichtingsdagen, meeloopdagen, je kunt masterclasses volgen, een dagje met een student meelopen, (online) proefstuderen en aansluitingsmodules volgen. Op deze manier kun je erachter komen of de geselecteerde opleiding echt iets voor je is en of de studie biedt wat je er van verwacht.

Het kan heel goed zijn dat je er in deze fase achterkomt dat je terug moet naar fase 1 (oriënteren) of fase 2 (verkennen).

- Hoe is het om deze opleiding te doen?
- Is dit wat ik zoek, wil en kan?
- Wat houden de diverse vakken in?
- Hoe is de studiebegeleiding?
- Hoe is de sfeer?

Aan het eind van deze fase maak je min of meer een voorlopige keuze en heb je een goed beeld van de overgebleven opleiding(en). Tevens weet je wat studeren inhoudt en wat er allemaal bij komt kijken.

De knoop doorhakken

In deze fase ben je uiteindelijk in staat om te bepalen of het keuzeproces voltooid is. Is dit niet het geval, dan doorloop je fase 2 en fase 3 opnieuw. Na een gesprek met je LOB coach kun je nu hoogstwaarschijnlijk de knoop definitief doorhakken: je gaat je inschrijven bij de opleiding van je keuze.

- Welke twijfels zijn er nog?
- Zijn er overstapmogelijkheden?
- Evalueer je keuzemotieven.

Definitieve keuze: in deze fase zet je alles nog een keer op een rijtje. Je kijkt of je een verstandige keuze hebt gemaakt voor een opleiding en maakt vervolgens een definitieve keuze: studie aan de universiteit, een hbo opleiding, mbo opleiding of een tussenjaar. Tevens weet je eventuele problemen bij aanmelding van de vervolgstudie op te lossen.