## Spanning in de landbouw

Zoals hiervoor al aan de orde geweest, staat de Nederlandse landbouw staat voor een aanzienlijke reeks uitdagingen. Denk aan zaken als stikstof, klimaat, (grond)water, droogte, dierenwelzijn, etcetera. Deze uitdagingen kunnen tot spanning leiden bij boeren, bij boerengezinnen, bij mensen om de landbouw heen. Je niet begrepen voelen door de maatschappij, door de overheid en niet weten hoe de toekomst eruit gaat zien, kan tot boosheid leiden, zoals in het voorbeeld in de inleiding van dit leerarrangement.

Ook bij de boerenprotesten in Den Haag, op 1 oktober 2019, en bij de protesten die daarop volgden was er veel boosheid. Grote groepen boeren gingen met trekkers de snelweg op, overal hingen omgekeerde vlaggen in de weilanden, hooibalen werden in brand gestoken op de snelweg en distributiecentra van supermarkten werden geblokkeerd. Boeren stonden naast elkaar en voelden zich (opnieuw) verbonden en samen sterk. De spanning kwam eruit.

Boerenprotest oktober 2019. Bron: RTL Nieuws

De spanning op een boerenerf kan zo heftig worden, dat een boer er zelf niet meer uitkomt. Er kunnen zoveel negatieve gedachten spelen, dat iemand in de put raakt. Soms met vreselijke gevolgen. Boeren voelen zich geregeld de zondebokken van een samenleving die volgens hen vooral lijkt te kijken naar milieuvervuiling en dierenwelzijn. Door de zware arbeid, die ook grotendeels alleen wordt uitgevoerd, is er eenzaamheid en isolement. En natuurlijk zijn er ook andere zaken: de financiële situatie, nieuwe milieunormen, lage prijzen en schuldenlast kunnen ontzettend veel spanning opleveren.

Als de spanning te groot wordt, is het dringende advies aan jou en aan je omgeving om te praten. Praat met elkaar over wat er in je hoofd speelt, zoek hulp. Bijvoorbeeld bij TABOER, een organisatie die er voor je is als je het zelf even niet meer ziet zitten.
Herken je bij iemand in je omgeving heftige negatieve gedachten? Probeer in gesprek te gaan of trek aan de bel, bijvoorbeeld bij TABOER of 113 zelfmoordpreventie!