## Onderzoeken van eigen voorkeur

Zoals duidelijk werd in de vorige paragraaf, is er een grote boerendiversiteit en zijn er allerlei soorten bedrijfsstijlen. Wat past bij jou als ondernemer? En hoe kom je daarachter?

Nederland is in veel ontwikkelingen voorloper en de ‘drukke’ omgeving van de landbouw vraagt veel van de ondernemer. De snel veranderende wensen en behoeften vanuit de sociale, ecologische en politieke context leiden tot onduidelijkheid over toekomstmogelijkheden.

Een belangrijke vraag voor jou als ondernemer is hoe je in die context je eigen beelden over de toekomst vormt en van daaruit jouw beeld van de ontwikkelruimte voor het bedrijf schetst. Die beelden van de mogelijkheden en van de ontwikkelruimte zijn de basis van waaruit je je strategische keuzes maakt.

De toekomst is per definitie onduidelijk, er zijn per definitie geen scherpe antwoorden beschikbaar. Toch is het mogelijk om binnen deze onzekerheid inspiratie te vinden en te leren hoe je je eigen pad kunt banen te midden van deze onduidelijkheid.

De strategische keuzes die je maakt komen voort uit jouw beleefde ontwikkelruimte: welke mogelijkheden voor de toekomst zie je?

Er zijn verschillende oorzaken dat (jonge) boeren verschillende mogelijkheden voor de toekomst zien. Dit heeft te maken met je kijk op:

- de stad-platteland-relatie
- de marktontwikkeling
- de bedrijfssituatie
- de continuerig van het bedrijf
- je competenties
- je persoonlijke ontwikkeling
- je persoonlijke voorkeur.

In onderstaand plaatje zie je dit gevisualiseerd.

Aspecten die van invloed zijn op de beleefde ontwikkelruimte. Bron: Methorst, R., 2016

Uit onderzoek blijkt dat de belangrijkste oorzaak van het verschil tussen het zien van toekomstmogelijkheden jouw eigen persoonlijke voorkeur is. Oftewel: wat vind jij een mooi bedrijf? Is dat een bedrijf dat zijn bedrijfsvoering heeft verbreed of een bedrijf dat puur gericht is op de primaire productie? En hoe weet je zeker dat jouw voorkeur voor een agrarisch bedrijf ook echt jóuw voorkeur is? Zou het ook een overgenomen voorkeur van je familie, van je klasgenoten, je omgeving etc. kunnen zijn? En hoe beïnvloeden boeren elkaar daarin onderling?

Hoe onderzoek je wat jouw voorkeur nou echt is?

Ga op onderzoek uit, durf eens verder te kijken dan de vorm van landbouw die jij goed kent. Wie weet inspireert het je. Ga ook eens buiten de landbouw kijken, wat voor ontwikkelingen zijn daar? Past dat bij je of juist helemaal niet?

Dan komt ook het transitiemannetje langs die ook te vinden is in onderstaande strip: hoe kan je eigen blik veranderen? Je mening van vroeger hoeft niet per se jouw mening van dit moment te zijn. Het kan zomaar zijn, dat jouw mening zich ontwikkelt en wellicht verandert. Sta je er open voor om jouw voorkeur nader te onderzoeken?

Bron: Dingeman, 2020

Hieronder zie je een impressie van de Nieuwe Boerenfamiliedag (klik op de afbeelding voor het filmpje), De Nieuwe Boerenfamilie is een netwerk waarin boeren en hun omgeving samen op zoek gaan naar haalbare, logische en duurzame innovaties in het boerenbedrijf.

Bron: YouTube