## Week 1, Definitie

Als groepje hadden wij een keuze gemaakt voor BPV, helaas was dit niet mogelijk. Dat is reden dat wij zijn geswitcht naar het onderwerp sociale veiligheid.

Bronnen definitie sociale veiligheid

Voor het definiëren van sociale veiligheid hebben we verschillende bronnen geraadpleegd:

Student 1: Een school is veilig als de sociale, psychische en fysieke veiligheid van leerlingen niet door handelingen van anderen wordt aangetast. Dat betekent dat er een veilige en positieve sfeer is op school. Het betekent ook dat de school optreedt tegen pesten, uitschelden, discriminatie, geweld en andere vormen van ongepast gedrag, en deze zoveel mogelijk voorkomt (onderwijsinspectie, z.d.).

Student 2: Onder de term sociale veiligheid wordt verstaan de bescherming of het zich beschermd voelen tegen gevaar dat veroorzaakt wordt door of dreigt van de kant van menselijk handelen in de openbare ruimte. Toelichting bij de definitie:

- “de bescherming”: bescherming door maatregelen die bescherming bieden tegen gevaar.
- “het zich beschermd voelen”: de subjectieve veiligheid ofwel gevoelens van (on)veiligheid. Deze gevoelens zijn beïnvloedbaar door middel van gerichte communicatie, maar staan vaak los van de objectieve veiligheid.
- “tegen gevaar”: gevaar is de kans slachtoffer te worden van incidenten. De registratie van incidenten naar tijdstip en locatie geeft een beeld van de objectieve veiligheid.
- “dat veroorzaakt wordt door of dreigt van de kant van menselijk handelen”: hierdoor worden oorzaken als natuurgeweld, constructiefouten en dergelijke uitgesloten.
- “in de openbare ruimte”: bijvoorbeeld op de openbare weg, in het voor een ieder toegankelijk openbaar vervoer (inclusief haltes en stations) en openbare gebouwen, zonder een uitspraak te doen over publiekrechtelijk of privaatrechtelijk gebied.

Student 3: Sociale veiligheid gaat over het stimuleren van menselijk gedrag door bijvoorbeeld gedragsregels op school en het tegengaan van grensoverschrijdend en onwenselijk gedrag, zoals pesten, agressie, geweld, discriminatie, racisme, (homo)seksuele intimidatie, radicalisering en extremisme (School en Veiligheid z.d.).

Student 4: Er is sprake van sociale veiligheid als een leerling zichzelf kan zijn, geen angst heeft en veiligheid ervaart. De school werkt preventief om pesten, uitschelden, discriminatie en geweld te voorkomen (ouders en onderwijs, z.d.).
Student 5: Leerlingen kunnen zich pas ontwikkelen als ze zich veilig voelen en zichzelf kunnen zijn. Volgens (Onze visie op sociale veiligheid, 2022) gaat sociale veiligheid over het bevorderen van gewenst gedrag doormiddel van gedragsregels en het tegengaan van ongewenst gedrag op school.

Wat is sociale veiligheid?

We spreken van sociale veiligheid wanneer leerlingen veiligheid ervaren op zowel sociaal als psychisch en fysiek gebied (onderwijsinspectie, z.d.). Voor het definiëren van sociale veiligheid hebben we de definitie van de onderwijsinspectie als uitgangspunt genomen, omdat deze definitie bij gerenommeerde instanties wordt gebruikt als de definitie van sociale veiligheid. De definitie geeft aan dat sociale veiligheid niet alleen gaat om het sociale levensdomein, maar dat dit ook invloed heeft op het psychische en fysieke levensdomein. Sociale veiligheid kan worden bewerkstelligd door op te treden tegen ongepast gedrag als pesten, discriminatie, uitschelden, enzovoort. Voor de definitie van sociale veiligheid hebben we gebruik gemaakt van de website van de onderwijsinspectie. Deze website is betrouwbaar. Daarnaast controleert de onderwijsinspectie of scholen een beleid hebben omtrent sociale veiligheid. Scholen zijn verplicht om veiligheid te monitoren met een valide, betrouwbaar instrument om de ervaring van studenten te meten. Als groepje hebben wij gekozen voor het onderwerp ‘pesten’.

Pesten

Pesten zien we zowel in het VO als in het MBO. De gevolgen van pesten zijn groot op zowel kort als langer termijn. Degene die gepest wordt heeft bijvoorbeeld vaker last van lichamelijke klachten en slechtere schoolresultaten. Veel slachtoffers ontwikkelen bij het ouder worden een depressie. Overigens heeft onderzoek ook uitgewezen dat degene die pest een verhoogd risico heeft op verslavingen, agressief gedrag ontwikkelt en soms zelfs in het criminele circuit terecht komen (Radbout Universiteit, 2022). Uit onderzoek blijkt dat pesten nauwelijks wordt herkent op scholen (aandacht voor pesten, 2011). Als pesten niet wordt herkend kan het ook niet worden aangepakt en opgelost. Pesten in de klas heeft niet alleen invloed op het slachtoffer maar ook op de hele klas. Leerlingen voelen zich niet meer veilig en de groepsdynamiek vertroebelt als die ongezond is. Er kan daardoor minder efficiënt gewerkt worden (aandacht voor pesten, 2011). Het is daarom van belang dat er aandacht voor pesten is.

Veiligheid op de scholen

Vanuit de overheid worden scholen verplicht om het veiligheidsbeleid vorm te geven, veiligheid bij studenten te monitoren en een aanspreekpunt aan te stellen die alles rond sociale veiligheid coördineert (onderwijsinspectie, z.d.). Het beleid wat de verschillende scholen in ons groepje voeren komt grotendeels overeen. Er is één school waarbij het pestprotocol niet werd gevonden.

| 1 | 2 | 3 | 4 | 5
Veiligheidsplan | x | x | x | x | x
Pestprotocol | x | x | x | - | x
Jaarlijkse monitoring bij studenten | x | x | x | x | x
Aanspreekpunt | x | x | x | x | x