## 4.3 ALTIS Model

Waar het TIME-model vooral kijkt naar de lokale factoren, komen bij de registratie met het ALTIS-model ook de omstandigheden van de zorgvrager aan bod. De omstandigheden van de zorgvrager kunnen mogelijk de genezing van de wond belemmeren.

De letters van het ALTIS-model hebben de volgende betekenis:

- A = Aard van de wond; een schaafwond of decubitus heeft een andere behandeling nodig.
- L = Locatie van de wond: een wond op een goed doorbloede plaats geneest sneller dan een wond op bijvoorbeeld de stuit.
- T = Tijd: wanneer is de wond ontstaan? Als een wond een ongebruikelijk lange tijd nodig heeft om te genezen, is dat een teken dat er meer aan de hand is.
- I = Intensiteit: vorm, grootte en diepte van de wond.
- S = Samenhang: welke factoren hangen samen met de wond en belemmeren bijvoorbeeld de genezing? Denk hierbij aan onderliggende ziektebeelden en acties om de wondzorg te vergemakkelijken.

#### Verzorging van een wond

Helaas zijn niet voor alle wonden de omstandigheden ideaal. Wonden die niet primair (kunnen) sluiten, omdat ze te groot zijn of geïnfecteerd zijn geraakt, hebben meer verzorging nodig. Onderliggende ziektebeelden bij zorgvragers zijn ook vaak oorzaken van complicaties bij de wondgenezing. Bij deze complexe wonden bepaalt vaak een arts, wondconsulent of specialistisch verpleegkundige met welke methode en materialen de wond behandeld wordt. Jij kunt als verpleegkundige veel bijdragen aan het verbeteren van de factoren die de genezing vertragen.

Op basis van een wonddiagnose kan met behulp van het wondclassificatiesysteem een keus maken voor een bepaald wondverzorgingsmateriaal. Hiermee kan een wondbehandelplan opgesteld worden. Dit wondbehandelplan is leidend voor de dagelijkse wondzorg en wordt opgesteld door een wond-verpleegkundige in samenspraak met de behandelend arts.

Zowel bij primaire als bij secundaire wondzorg is er een aantal belangrijke aandachtspunten:

- reiniging van de wond;
- pijnbestrijding;
- instructies aan de zorgvrager;
- wondmaterialen;
- organisatie rondom de wondzorg.

Het doel bij de verzorging van primair genezende wonden is genezen.

Bij wonden die secundair genezen, is het doel van de verzorging het voorbereiden van het wondbed op een transplantatie of natuurlijke genezing. Dit wordt wondbedpreparatie genoemd. Het wondbed heeft dan een rood aspect, net zoals een wond die primair kan genezen.

Inspectie van de wond en de omgeving

Bij de start van een wondbehandeling bij een zorgvrager is een volledige wondregistratie van belang, zodat in het verloop van de behandeling de resultaten goed zichtbaar worden. Een manier om hier structuur in aan te brengen, is het ALTIS-model.

Bij elke verzorging door jou als verpleegkundige is het van belang dat je goed observeert. Hierbij gebruik je het TIME-model om gestructureerd te kijken. Behalve de wond zelf is de omliggende huid ook een belangrijke bron van informatie voor de wondgenezing. Zo vertelt de doorbloeding van het omliggende weefsel iets over de mogelijkheid van de wond om te genezen. Verder kan er een reactie van overgevoeligheid of allergie voor eerder gebruikte materialen zichtbaar zijn. Om de vochtigheid van de wond te observeren, kijk je natuurlijk ook naar de wondzorgmaterialen die van de wond afkomen. (ThiemeMeulenhoff, 2000) (wondenboek, 2022).