## Stap 2: Van maken naar diensten

#### Centra van financiële en andere dienstverlening en innovatie

JP Morgan Chase is een van de
grootste banken ter wereld met zijn
hoofdkantoor in New York

Eerst was de maakindustrie een belangrijke sector in de economie van New York en Los Angeles en in mindere mate in die van Washington. Nu is de dienstensector heel belangrijk. In New York werkte in 2015 nog maar 2% van de beroepsbevolking in de maakindustrie. Daar zijn meerdere verklaringen voor te geven.

Economische globalisering
Multinationale ondernemingen verplaatsten in de jaren 60 en 70, en vooral na omstreeks 1980, steeds meer maakindustrie uit hun stad door uitschuiving en outsourcing van stappen in hun productie. Uiteindelijk bleven alleen hun hoofdkantoren in hun stad van vestiging over. Die zijn te vinden in het Central Business District (CBD of zakencentrum).

Opkomst van nieuwe industrielanden
Vanaf halverwege de 20e eeuw kwam er in steeds meer landen buiten het centrum van het wereldsysteem (Europa en Noord-Amerika) maakindustrie. Dat gebeurde het eerst in Japan, Hongkong (tot 1997 een Britse kolonie, daarna een deel van China) en Zuid-Korea, en daarna in landen als Taiwan en vooral China. In die landen werden nieuwe multinationale ondernemingen opgericht en die vestigden kantoren buiten hun land.
Deze verschuiving is vandaag de dag nog steeds aan de gang. Je ziet nu weer nieuwe landen waar meer maakindustrie komt, omdat deze landen nog minder ver ontwikkeld zijn en daardoor goedkoper om te produceren.

Opkomst van de internationale dienstverlening
Vooral in New York kwamen er steeds meer banken, accountantsbureaus en verzekeringsmaatschappijen die actief zijn in en buiten de Verenigde Staten. Ook in Washington kwam de internationale dienstverlening op, mede dankzij de Verenigde Naties die er enkele van haar financiële en andere instellingen vestigde. Er is zelfs sprake van een economisch cluster van instellingen die te maken hebben met de Verenigde Naties (VN) in Washington.

Een bijzondere vorm van internationale dienstverlening is handel op mondiale financiële markten in aandelen, obligaties en andere beleggingsproducten. Deze markten vormen samen een wereldomvattend netwerk.

Creatieve economische macht

Rihanna tijdens 'the Met gala
2017', een jaarlijks modegala
gehost in New York

Steden en in het bijzonder wereldsteden zijn plekken waar ondernemers en kunstenaars nieuwe ideeën uitwerken en met elkaar uitwisselen. Daarom worden ze ook wel creatieve steden genoemd. Van innovatie is sprake als nieuwe ideeën leiden tot de ontwikkeling van nieuwe producten (een nieuw model smartphone bijvoorbeeld) of een nieuwe dienst (een nieuwe streamingsdienst bijvoorbeeld).
Soms vindt een nieuw product of een nieuwe dienst veel aftrek onder gebruikers en maakt het de makers, eigenaars of investeerders vermogend. Door hun functie van creatieve en innovatie stad, houden of versterken wereldsteden hun dominante rol in de wereldeconomie.

New York (op gebied van mode bijvoorbeeld) en Los Angeles (op gebied van nieuwe technologie voor communicatie en verwerking van informatie) zijn creatieve wereldsteden waar vaak sprake is van innovatie. Dat is goed te zien in Silicon Valley, waar veel technologiebedrijven bij elkaar zitten. Het is een voorbeeld van een economisch cluster.