## 4.3 Verschijnselen

Verschijnselen
Er zijn vele soorten angststoornis met verschillende bijbehorende kenmerken, oorzaken en gevolgen. Welke angststoornis symptomen je ervaart, is heel persoonlijk en hangt deels af van het type angststoornis waarmee je te maken hebt. In veel gevallen kun je te maken hebben met lichamelijke klachten, zoals trillen, buikpijn, zweten of hoofdpijn. Maar je kunt ook last hebben van piekeren, vervelende gedachten of gedragsmatige veranderingen. Denk hierbij aan verstijven, huilen, angstige situaties vermijden, opstandig worden en vragen naar geruststelling.

Verschijnselen fobie
Een fobie is een pathologische angst die vaak ik een bepaalde situatie optreedt. Is deze situatie er niet dan heeft de persoon met deze angst geen klachten.

Agorafobie
De Agorafobie is een onderdeel van het geheel ‘fobie’. De verschijnselen die passen bij een agorafobie komen in een vorm van angstaanvallen waarbij de persoon met deze fobie vermijdingsgedrag gaat vertonen voor plaatsen waar deze angst ontstaat

Sociale fobie
Bij de sociale fobie zijn mensen angstig in sociale situaties en gaan deze situaties vermijden. Vaak weten mensen wel dat deze angst niet nodig is, maar toch blijven ze bang. Voorbeelden van dit soort situaties zijn een praatje met iemand maken, koffie drinken in gezelschap, in een restaurant eten met anderen, een toespraak houden en werken als er iemand meekijkt. In andere gevallen is men bang om voor zijn mening uit te komen, want misschien komt er wel ruzie van.
Specifiek fobie
In de situaties waar u bang voor bent, kun je allerlei klachten krijgen:

- Hartkloppingen, zweten, koude rillingen, beven, duizeligheid
- Benauwdheid, een vervelend gevoel in de borst
- Tintelingen of een doof gevoel in handen en/of voeten
- Droge mond, misselijkheid, maagklachten, braken of diarree
- Het gevoel dat de omgeving er anders uitziet

Door deze verschijnselen kun je nog banger worden en in paniek raken. Meestal gaat de paniek snel over als dat waarvoor u zo bang bent, is verdwenen. Het kan zijn dat u de dingen of situaties die angst oproepen, gaat vermijden. U hoopt daardoor minder last te hebben van uw angst. Maar daardoor leert u niet met uw angst om te gaan. Het kan er juist voor zorgen dat u er last van houdt of dat het erger wordt. Mensen houden vaak lang last van een specifieke fobie. Bepaalde situaties zorgen dan telkens weer voor een paniekaanval.

Verschijnselen paniekstoornis
Een aanval bij een paniekstoornis kan de volgende klachten geven:

- hartkloppingen, zweten, koude rillingen, duizeligheid, beven
- benauwdheid, een vervelend gevoel op de borst
- tintelingen of een doof gevoel in handen en/of voeten
- droge mond, misselijkheid, maagpijn, braken of diarree
- het gevoel dat de omgeving er anders uitziet
- het gevoel dat u de controle over uzelf verliest, gek wordt of doodgaat

Verschijnselen posttraumatisch stressstoornis
Kenmerken van PTSS zijn:
De hele tijd op je hoede zijn en schrikken
Moeite met het bijhouden van je aandacht ergens
Nare dromen en/of moeite met slapen
Weinig contact zoeken met anderen
De gebeurtenis telkens opnieuw beleven door herinneringen
Niet in de buurt willen zijn van mensen of dingen die je aan het trauma herinneren
Angst, verdriet of spanning voelen als je aan het trauma denkt of erover praat.

Verschijnselen sociale-angststoornis
Als je een sociale-angststoornis heeft, ben je heel erg bang voor wat anderen van je denken. Je bent bijvoorbeeld bang dat anderen je raar vinden of vinden dat je slecht gedraagt. Die angst kan klachten geven, zoals hartkloppingen en benauwdheid. Hierdoor wordt jouw angst nog groter, en je bent bang dat anderen dit merken. Je kan in paniek raken.

Bron: (Mentaal Beter, 2021)

Verschijnselen van een piekerstoornis

- piekeren
- rusteloosheid
- prikkelbaarheid
- slechte concentratie
- gespannenheid
- moeheid
- spierklachten
- slaapproblemen

Op momenten dat de angst overheerst, hebben mensen met angst-piekerstoornis last van:

- hartkloppingen, zweten, koude rillingen, duizeligheid, beven
- benauwdheid, een vervelend gevoel in de borst
- tintelingen of een doof gevoel in handen en/of voeten
- droge mond, misselijkheid, maagpijn, braken of diarree
- hoofdpijn, rood worden, flauwvallen
- verwarring
- het gevoel dat u de controle over uzelf verliest, gek wordt of doodgaat

Vermijden van spanningen

- Mensen met een angst- en piekerstoornis kunnen slecht tegen spanning en onzekerheid. Nieuwe en onbekende situaties vermijden bijvoorbeeld bij voorkeur dicht bij huis op vakantie of elk jaar naar dezelfde plek.
- Spanningen in relaties
- Confrontaties gaan ze uit de weg.

Vluchten voor spanningen

- Sommige mensen met een angst- en paniekstoornis vluchten voor spanningen door in bed te gaan liggen.
- Of ze proberen hun zorgen en angst te verdringen door veel te eten.
- Anderen gebruiken alcohol, drugs of kalmerende middelen om zich minder gespannen te voelen.

Bron: Ik heb een angst- en piekerstoornis Thuisarts.nl, 2019.