## Stap 2: Verstandig gebruik van bodem

In alle landschappen met fauna en flora doorlopen voedingsstoffen een kringloop. Planten en bomen maken met behulp van fotosynthese voedingsstoffen aan en halen met hun wortels voedingsstoffen uit de bodem. Dieren nemen die voedingsstoffen op door van planten en bomen te eten. Bladeren, resten van dode planten en bomen, resten van dode dieren en uitwerpselen van dieren komen op en in de bodem terecht. Die resten worden afgebroken waarbij voedingsstoffen vrijkomen die door planten en bomen kunnen worden opgenomen.

In de boreale, gematigde en subtropische zone zijn natuurlandschappen in cultuur gebracht voor de teelt van gewassen. In de polaire zone is dit niet gebeurd omdat het daar te koud is, omdat het groeiseizoen te kort is en omdat de bodem geen humus (de bovenste, vruchtbare laag met dood materiaal van de bodem) bevat. In de (semi-)aride zone is dit evenmin gebeurd omdat het daar te droog is en de bodem weinig of geen humus bevat. In de tropische zone zijn akkers te vinden op plekken waar de bodem uit vulkanische as bestaat en daardoor vruchtbaar is. Maar waar dat niet het geval is komt ook akkerbouw voor, maar dan in de vorm van zwerflandbouw, omdat de bodem geen humus bevat.

Kijk naar deze twee video's.

‘Boll Weevil Eradication’

‘Phytophtora kreeg in onze aardappelen geen kans dankzij Canvas’

NB: Een boll weevil is een keversoort die in Mexico inheems is, maar die zich over het zuiden van de Verenigde Staten heeft verspreid. Phytophtora wordt in het Nederlands ook wel ‘aardappelziekte’ genoemd.

Voor het probleem met de bodem zijn er, naast de toevoeging van dierlijke mest of kunstmest aan de bodem, nog twee andere manieren om dat aan te pakken:

- Wisselbouw of vruchtwissel
  Een vorm van landbouw waarbij een stuk grond in stukken is verdeeld, waarbij op elk stuk een ander gewas wordt geteeld en elk gewas elk jaar naar een ander stuk verhuist. Na verloop van een aantal jaren wordt elk gewas weer op zijn oude stuk verbouwd.
- Zwerflandbouw
  Een kleinschalige vorm van landbouw, waarbij een stuk grond een of enkele jaren gecultiveerd wordt, waarna het wordt verlaten om een nieuw stuk grond te ontginnen. Het stuk grond dat gecultiveerd is geweest, ligt daarna zo lang braak dat de natuurlijke begroeiing weer terug kan keren. Deze vorm van landbouw wordt bedreven in gebieden met een tropische flora, vooral in Zuidoost-Azië.

Lees de tekst ‘Zwerflandbouw, een schadelijke traditie’.