## c. Wat gebeurt er na de dood?

Al eeuwenlang denken mensen na over de vraag: "Wat gebeurt er als ik doodga?"
Misschien heb jij ook wel eens over die vraag nagedacht. Bijvoorbeeld op de begrafenis van een geliefde of zomaar, terwijl je op de fiets zit.

Vanuit de wereldgodsdiensten worden verhalen verteld over het leven na de dood. Alle godsdiensten geloven dat het leven niet stopt bij de dood. Op de een of andere manier gaat het door.

Het jodendom, christendom en de islam geloven dat mensen na hun leven in de hemel komen. In de hemel woont God. De mensen die een goed leven hebben geleid of die ervoor kiezen om bij God te willen zijn, komen in de hemel. In sommige verhalen wordt verteld dat mensen die verkeerde keuzes hebben gemaakt in de hel komen. Joden, christenen en moslims kunnen verschillend denken over deze verhalen. Sommige gelovigen zijn heel streng: als een mens niet gelooft, gaat hij naar de hel. Andere gelovigen denken dat God vanuit liefde iedereen in de hemel wil ontvangen.

Het hindoeisme en boeddhisme gaan uit van reincarnatie. Na ieder leven op aarde wordt je opnieuw geboren in een volgend leven. Hindoes en boeddhisten hebben als doel om een staat van verlichting te bereiken, door steeds zuiverder te leven. Als je verlicht bent, wordt je niet meer opnieuw geboren.

Bij deze levensvraag maak je kennis met hoe de Islam en het Hindoeïsme denken over het leven na de dood.

Opdracht 1 - Leven na de dood volgens de Islam
A. Kies een van de vragen uit op deze website.
B. Leg in je werkboekje uit waarom je deze vraag hebt gekozen.
C. Geef een korte samenvatting in je eigen woorden van het antwoord dat je op de website hebt gelezen.
D. Wat denk jij van dit antwoord? Inspireert het je? Vind je het gek? Deel jouw gedachtes.

Opdracht 2
Lees de onderstaande tekst en maak de volgende opdrachten:
A. Leg in je eigen woorden uit wat reïncarnatie betekent.
B. Hindoes en boeddhisten zeggen dat het leven altijd lijden met zich meebrengt. Het doel is om steeds beter met lijden om te gaan, en het uiteindelijk helemaal te accepteren. Is het leven inderdaad lijden? Leg jouw antwoord uit met voorbeelden.
C. Karma is een belangrijk begrip in het hindoeisme. Als je een goed karma opbouwt, wordt je opnieuw geboren in een beter leven. Denk jij dat het zin heeft om in dit leven je best te doen om goede keuzes te maken? Waarom wel of niet?

### De dood is niet het einde

Hindoes geloven dat elk mens een ziel heeft. Hindoes noemen die ziel het atman.
Hindoes geloven dat het atman na de dood terugkeert op aarde.
Het atman wordt herboren in een nieuw lichaam. Soms als mens en soms als dier.
Het kan ook een godheid worden. De dood is dus niet het einde,
maar een bevrijding, een nieuw begin. Een nieuw leven.
In het Hindoeïsme volgen dood en geboorte elkaar steeds op.
Dat wordt reïncarnatie genoemd.
Bevrijding
Toch hopen hindoes dat het atman ooit bevrijd wordt van het leven op aarde.
Want leven op aarde brengt altijd leed met zich mee.
Om het atman te bevrijden moet je je aan je godsdienstige plichten houden.
Wie als een goede hindoe heeft geleefd, heeft voor zijn volgende leven al iets goeds
(een goed karma) opgebouwd. Het atman kan op een gegeven moment moksha bereiken. Het keert niet terug op aarde, maar bereikt de eeuwige gelukzaligheid.
Nieuw leven
Kort na het overlijden wordt de dode gewassen door de familie.
De pandit (priester) bidt en spreekt mantra's (heilige spreuken) uit.
Enkele dagen later volgt de crematie, de verbranding van het lichaam.
De ziel gaat zich nu losmaken van het aardse bestaan. Met bloemen wordt de as,
liefst over de heilige rivier (de Ganges), uitgestrooid. De nabestaanden bidden voor het atman. Zij bidden vooral voor een beter nieuw leven op aarde.
Reïncarnatie gebeurt niet direct na het overlijden. In de tussentijd ben je een geest,
die geen rust heeft. Daarom brengen de nabestaanden offers (o.a. eten) aan de doden.
Crematie
In India waar het hindoeïsme ontstond, worden de doden buiten in de open lucht verbrand. In Nederland mag dat niet. Het klimaat is er ook niet geschikt voor.
Overleden Hindoes in Nederland worden daarom in een crematorium verbrand.
Zonder kist
Er zijn nieuwe godsdiensten gekomen in Nederland.
Er kwamen dus ook nieuwe gebruiken.
Hindoes cremeren hun doden het liefst zonder kist.
De dode is gewikkeld in doeken. Dat mag nu ook in Nederland.
De wet is hiervoor niet zo lang geleden veranderd.