## En nu doen!

## Strategie 1 - Overzien

De strategie Overzien gaat over het inzetten van kennis over leren en hoe je dat het best kunt doen. Dit houdt in dat je weet welke leerstrategieën je kunt inzetten bij een leertaak en wanneer het handig is om ze te gebruiken. Een leerling die deze strategie inzet, kan…

- Uitleggen welke verschillende manieren er zijn om iets te leren.
- Uitleggen welke stappen je moet nemen om iets te onthouden.
- Uitleggen hoe je een best een bepaalde taak kunt uitvoeren of een bepaald probleem kunt oplossen.
- Een medeleerling advies geven hoe hij het beste een taak kan aanpakken.

## Strategie 2 – Jezelf kennen

De strategie Jezelf kennen gaat om het inzicht in je zwakke en sterke punten als het gaat om schoolwerk. En je weet hoe je het best leert. Deze kennis gebruik je tijdens het leren. Een leerling die deze strategie inzet, kan…

- Aangeven wat hij makkelijk of lastig vindt aan een taak, en waarom hij dat vindt.
- Vertellen wat hij over een bepaald onderwerp al weet en wat nog niet.
- Uitleggen hoe hij een opdracht goed afgerond heeft.
- Uitleggen wat voor hem de beste / snelste manier is om een taak te doen en hoe hij dingen het best onthoudt.

## Strategie 3 – Vooruitkijken

De strategie Vooruitkijken gaat om het plannen en voorspellen van leerwerk, wat betreft taken, tijd en prioriteiten. Een leerling die deze strategie inzet, kan…

- Gestructureerd werken: een nette werkplek en een zorgvuldig bijgehouden agenda.
- Is op tijd; op school en met opdrachten.
- Leerwerk spreiden voor een toets; in plaats van op het laatst aan laten komen.
- Inschatten hoeveel tijd een taak kost.

## Strategie 4 – Bijhouden

De strategie Bijhouden gaat om het controleren en bijhouden van de voortgang bij het leren tijdens een leertaak. Hierbij gaat het niet alleen om de resultaten, maar ook over concentratie en inzet. Een leerling die deze strategie inzet, kan…

- Zichzelf tijdens het leren vragen stellen, bijvoorbeeld of hij het nog begrijpt.
- Om hulp vragen als hij vastloopt.
- Zijn werkwijze vergelijken met die van andere leerlingen.
- Zijn planning uitvoeren.

## Strategie 5 – Terugkijken

De strategie Terugkijken gaat over het evalueren van de leertaak en het leerproces. Een leerling die deze strategie inzet…

- Controleert zijn (toets) antwoorden voordat hij ze inlevert.
- Heeft na een toets een redelijk beeld van hoe hij een toets heeft gemaakt.
- Denkt na een taak / beoordeling na over wat hij een volgende keer weer zo gaat doen, wat er beter had gekund en wat hij anders wil aanpakken.

## Strategie 6 – Herhalen

De strategie Herhalen gaat om het letterlijk herhalen van de leerstof. Een leerling die deze strategie inzet…

- Leest voor een toets de stof verschillende keren door.
- Onderstreept kernwoorden of -zinnen in een tekst.
- Schrijft stukjes tekst letterlijk over.
- ‘Stampt’ woordjes.
- Herhaalt voor zichzelf de regels of ezelsbruggetjes tijdens de uitvoering van een taak.

## Strategie 7 – Verdiepen

De strategie Verdiepen gaat om het dieper verwerken van de leerstof door er actief iets mee te doen en erover na te denken. Een leerling die deze strategie inzet…

- Maakt in eigen woorden een samenvatting van de leerstof.
- Stelt zichzelf inhoudelijke vragen over de leerstof.
- Bedenkt voorbeelden en verklaringen.
- Gebruikt ezelsbruggetjes.
- Maakt aantekeningen als er iets wordt verteld.
- Legt verbanden tussen de stof en wat hij eerder heeft geleerd.

## Strategie 8 – Structureren

De strategie Structureren gaat om het inperken en organiseren van leerstof in de vorm van tekst of visuele weergaven. Een leerling die deze strategie inzet…

- Kan een samenvatting van de leerstof maken.
- Kan de kern in een grafiek / tabel / tekening / mindmap vatten.
- Kan kernachtig vertellen wat de rode draad in de stof is.

## Strategie 9 – Jezelf organiseren

De strategie Jezelf organiseren gaat om het in goede banen leiden van je eigen inspanningen bij het leren. Een leerling die deze strategie inzet…

- Probeert iets wat mislukt is, nog een keer.
- Werkt gericht naar een doel, ook al is de weg ernaartoe lastig of saai.
- Doet zijn best, ook als hij lesstof of een taak niet zo leuk vindt.
- Zet door, ook als het lastig is.
- Laat zich niet afleiden door medeleerlingen.

## Strategie 10 – Omgeving organiseren

De strategie Omgeving organiseren gaat om het creëren van een leeromgeving waarin je optimaal kunt leren. Een leerling die deze strategie inzet…

- Zoekt actief naar informatie; bijvoorbeeld bij anderen of bij de bibliotheek.
- Zorgt actief voor de materialen die nodig zijn voor zijn taak.

## Strategie 11 – Anderen organiseren

De strategie Anderen organiseren gaat om het beïnvloeden van anderen zodat je van hen krijgt wat je nodig hebt om goed te kunnen leren. Een leerling die deze strategie inzet…

- Vraagt een medeleerling om samen te werken.
- Komt voor zichzelf op als anderen hem afleiden, hij vraagt bijvoorbeeld een medeleerling of het wat stiller kan zijn.

## Strategie 12 – Jezelf vertrouwen

De strategie Jezelf vertrouwen gaat over het hebben of krijgen van zelfvertrouwen om een leertaak tot een succes te brengen en dat vertrouwen gebruiken om jezelf te motiveren. Een leerling die deze strategie inzet…

- Begint opgewekt en energiek aan een taak.
- Vraagt om een moeilijkere taak.
- Legt een medeleerling uit hoe iets zit.
- Is niet (erg) zenuwachtig voor een toets.
- Heeft positieve verwachtingen van zijn prestaties.

## Strategie 13 – Het nut zien

De strategie Het nut zien gaat om het krijgen van inzicht in de waarde van leerstof of een leertaak en dat gebruiken om jezelf te motiveren. Een leerling die deze strategie inzet…

- Legt uit waarom het belangrijk en nuttig is om de taak goed te kunnen. Hij kan hier voorbeelden bij bedenken.
- Kan negatieve gevolgen bedenken van het niet beheersen van een vaardigheid.

## Strategie 14 – Jezelf motiveren

De strategie Jezelf motiveren gaat om het aanboren van de intrinsieke motivatie voor het leren en deze inzetten tijdens het leren. Een leerling die deze strategie inzet…

- Investeert tijd en energie in schoolwerk.
- Maakt een taak af, ook als het moeilijk wordt.
- Wil een goede prestatie neerzetten; een zesje is niet genoeg.
- Wil zichzelf verbeteren.
- Heeft weinig aanmoediging nodig om aan de slag te gaan.

### Wist je dat

wanneer je je laat afleiden tijdens het leren/concentreren, je brein ongeveer 6 minuten nodig heeft voordat het zich weer volledig kan concentreren? Als je dus om de paar minuten op je telefoon kijkt, of naar de tv kijkt tijdens het leren, of je snel reageert op allerlei ‘prikkels’, is de kans groot dat er niet veel van de leerstof blijft hangen en je alleen maar langer doet over het leren of maken van iets. Het is dus van groot belang dat je je concentratie traint zodat je je ook niet snel af LAAT leiden.

ZORG VOOR BREINRUST

Wat blijkt: hard, lang, snel en intensief leren of werken maakt ons niet effectiever! Breinwetenschappers hebben aangetoond dat het brein hersteltijd nodig heeft om beter te kunnen functioneren. Eén van de belangrijkste voorwaarden om een effectieve dag op school te hebben is dus om uitgerust zijn. Uitgerust zijn blijft een basisvoorwaarde voor fitheid samen met voldoende lichamelijke beweging. Voor de rust van het brein en het verwerken van informatie betekent dit: op tijd naar bed en beter slapen!

Belangrijk: stop op tijd met schermactiviteiten op een computer, tablet of telefoon, tv, omdat het licht van het scherm je brein prikkelt. Daardoor denkt je brein dat de dag langer duurt en komt je brein te laat in de avond in de ruststand. Het kan dan pas later beginnen met het verwerken van alle indrukken van die dag. De dag rustig eindigen en op tijd naar bed gaan, is een voorwaarde voor een goede nachtrust en zorgt vervolgens weer voor een effectieve schooldag.

STRESS BLOKKEERT HET LEERVERMOGEN

Wetenschappers hebben ontdekt dat wanneer je veel stress ervaart, je veel moeilijker kunt leren. Stress blokkeert dan letterlijk het vermogen om te kunnen leren doordat de verbinding met een bepaald deel van je hersenen tijdelijk even moeilijk of niet tot stand komt. Stress kan komen omdat je je heel veel zorgen maakt om iets van thuis of om een ruzie in de klas. Het kan komen omdat je je druk maakt om een toets die gaat komen. Het is belangrijk dat je leert herkennen wanneer jij stress ervaart en hoe dat voelt, om vervolgens iets in te zetten wat ontspanning geeft. Want… wanneer je ontspant (en dat kan al door een paar keer rustig en diep in – en uit te ademen) komt de verbinding met je ‘hogere denken’ weer tot stand en kan je weer makkelijker informatie opnemen of uit je geheugen vissen bij een toets! Dus… relax…

Breinleren https://youtu.be/PWP8XFJP-gc

Brain Lessons GMT

The brain contains many highly-connected cells that communicate with each other

• The brain consists of several parts
• Your senses (eyes, ears, nose, tongue and skin) send information about your environment to your brain
• The brain continues to develop throughout adolescence
• There are individual differences in the rate of brain development

• In general, the brain of a boy develops more slowly than a girl’s brain
• The environment plays an important role in brain development
• The rate of development is not indicative of what you can achieve

• Goal Management Training: STOP! means: take time to focus again

Acties:

• Choosing a personal catchphrase

• Find a place for the ‘STOP’ sign
• Formulate a goal-directed action

Goal Management Training

Stap 1: STOP! Stop and focus, by using a personal catchphrase
Stap 2: STEL een doel! Set a goal, think what you need to do. Ask yourself: ‘What is my goal? Am I working towards my goal?’
Stap 3: SPLITS de taken! If goals are large and complex, a task needs to be split into smaller subtasks. Subgoals need to be defined, which have to be prioritized. It is important to check whether the main goal (stap 2) is covered by all subgoals.
Stap 4 CHECK! Check your work after task completion. Go back to step 1 to focus your attention. Next, go to step 2 and compare your work to the goal. Did you reach your goal?

Attention

*The brain filters incoming information
• Attention can be compared with a torch
• Your brain selects information based on its importance
• There are different types of attention: focused attention, sustained attention and divided attention

• Everybody gets distracted once in a while
• You can get distracted by something around you (external influences) or your own thoughts (internal processes)

• Try the tips for good concentration

Planning: Why?

Planning involves looking ahead
• Planning involves decision-making
• You need experience to plan difficult tasks, so practice is needed

• The brain areas which are responsible for planning are still developing at age 20
• Planning is necessary because: it gives you an overview, your work will be finished on time, you will experience feelings of control

You need planning in daily life, for instance when you have a busy schedule

• GMT: STATE! means: you need to consider your goal before you start a task. What do you have to do? What do you have to achieve?

Planning: How?

GMT: Split the task

Try the tips for making a planning
• GMT: Sometimes, tasks are too big to do it all in one time. Then,

you should SPLIT! the goal. For instance, ‘doing homework’ is a large goal. Subgoals would be: ‘math homework: exercise 1-4’ and ‘English homework: read p. 16’. Make the tasks explicit. And then prioritize them.

External influences on learning

There are several external factors that influence your learning performance:

• Sleep: there is a delay in the adolescent’s biological clock
• Good nutrition is important for the development of the brain
• Exercise has positive influences on the brain
• Hormones influence your mood
• A supportive homesituation is positive for learning
• Feelings of stress have a negative effect on learning

Memory

Your memory can be compared with a library in your brain
• There are different types of memory: to remember something very

short (working memory, like a notice board), and to remember

something for a long time (long term memory)
• If you learn, you build connections between cells in your brain • The stronger the connection, the more easy to remember
• If your brain develops, new connections are build, important

connections are strengthened and useless connections are

removed
• Motivation, mood, attention and time available determine the

strength of the connections
• If you forget something, it was deleted from the ‘notice board’ in

your brain
• Recognition is more easy than active memory search
• In some situations, it is more easy to forget something. Can you

think of such situations?
• Try the tips for a better memory

Implusivity

GMT: Check!

Being impulsive means: act before you have thought about the consequences of your act. Impulsive people do what comes in their mind. The ‘brake’ for their behavior is less strong.

• Impulsivity is also: having difficulty to suppress distracting thoughts • Impulsivity can result in errors. This can have negative

consequences. Yet, impulsive behavior can also result in funny

situations.
• As the brain develops, children become less impulsive. With age,

you learn to think before you act.
• The ability to inhibit impulsive behavior takes more time to

develop in boys
• The strategy from this intervention can help to act less impulsively • There are individual differences in impulsivity: also in adults!
• GMT: If you finish your work, you have to CHECK! it with your

goals. Did you do what you had to do? This can help you to prevent

sloppy errors.

Overview psycho-education

Overview GMT

Your senses (eyes, ears, nose, tongue and skin) send information about your environment to your brain
• Your working memory can be compared with a notice board
• Information in your long-term memory will stay there for a long time
• Attention, time, motivation, mood and stress influence your memory
• Attention can be compared with a torch
• There are different types of attention and distraction
• Brain development continues after 20 years of age
• The rate of brain development is different for everyone
• Your environment (parent, school, home) are important for the development of your brain
• GMT: STOP-STATE-SPLIT-CHECK! means: take your time and focus, think what you need to do and how you plan to do this, and check your work when you are finished

Onderzoekers hebben uitgevonden dat wij mensen op twee heel verschillende manieren kunnen denken. Ze noemen dit de Focus modus en de Diffuse modus.

De Focus modus is als je heel geconcentreerd iets probeert te begrijpen of te leren. Dit is als reizen over een bekende weg.

In de Diffuse modus bekijk je zaken van allerlei kanten, het 'big picture' perspectief. Als we nieuwe ideeen of aanpakken nodig hebben is deze modus heel handig. Het creeert nieuwe paden in je hersenen.

Je kunt niet tegelijk is beide modus zijn. Het is of de een of de ander.

Effectieve leerstrategieen https://youtu.be/uSPRxozHXxc

Gebruik dit bij het gesprek over de mindset quiz