## Stalspoor

#

# Direct aan de slag met het stalspoor

In en rond de stal wordt door het programma Integraal Aanpakken ingezet op het ontwikkelen en toepassen van brongerichte maatregelen. Dit gaat om maatregelen die ammoniak- en methaanemissies reduceren in zowel bestaande als nieuwe stalsystemen. Brongericht betekent dat emissievorming zoveel mogelijk wordt voorkomen door bij de bron maatregelen te nemen. Bijvoorbeeld door het direct scheiden van mest en urine, beide stromen snel af te voeren uit de stal en vervolgens emissiearm op te slaan.

Van belang is dat het voorkomen van emissies in de stal op een diervriendelijke (en ook brandveilige) wijze gerealiseerd kan worden. Daarnaast is het essentieel dat staloplossingen betaalbaar, praktisch en functioneel zijn en blijven. Zeker in gesloten stalsystemen kan het voorkomen van emissies ook leiden tot een betere luchtkwaliteit, waardoor diergezondheid en productie omhoog gaan.

## Beperken mestvervuild oppervlak voor koe, varken, kalf en geit

In stallen met roostervloer zijn twee emitterende oppervlaktes: de (rooster)vloer en de onderliggende mestopslag. Hoe groter het met mestvervuild oppervlak, hoe meer ammoniak er wordt gevormd. Een verkleining van het emitterend mestoppervlak met 10% resulteert in een verlaging van de ammoniakemissie met ongeveer 8 - 8,5%. Ook door de stalvloer schoon te houden, kun je als veehouder de ammoniakemissie reduceren. Deze maatregel heeft helaas geen effect op de methaanemissie.

Opdracht: Ga in een groepje onderzoeken welke mogelijkheden er in de varkenshouderij zijn, of zijn geweest, om het mestvervuild oppervlakt, of het mestoppervlakte in de put te verkleinen.

## Mestscheiding en snelle afvoer voor koe, varken en kalf

Voor de reductie van ammoniakemissie is het wenselijk om urine en feces zo veel mogelijk gescheiden te houden én snel af te voeren. Het ureum in urine wordt namelijk omgezet naar ammoniak door het enzym urease, dat aanwezig is in feces. Op alle met mest bevuilde oppervlakken is dit enzym in grote overvloed aanwezig. Snelle afvoer van feces (binnen 30 - 60 minuten) zorgt ervoor dat de enzymen nauwelijks in contact komen met de urine. Directe mestscheiding kan ook beperkt worden tot snelle afvoer van urine, waarbij urine en feces weer samen komen in de mestopslag. De winst zit dan vooral in het voorkomen van ammoniakvorming op de stalvloer.

Mestscheiding heeft geen direct effect op de methaanvorming. Methaan wordt gevormd door methaanvormende (methanogene) bacteriën onder anaerobe (zonder zuurstof) omstandigheden. Om emissie van methaan uit de mest te voorkomen, is frequent afvoeren van mest uit de stal en daarna zo emissiearm mogelijk opslaan of de toepassing van nageschakelde technieken nodig.

Opdracht; Ga in een groepje onderzoeken welke mogelijkheden er in de varkenshouderij zijn, of zijn geweest, om het contact tussen mest en urine zoveel mogelijk te voorkomen.