## 2.1 Ademhaling

De ademhaling kan informatie geven over iemands situatie of zijn gezondheid.

Ademfrequentie

Ademfrequentie is het aantal ademhalingen per minuut. Een normale ademfrequentie bij een volwassene in rust is 15-20 ademhalingen per minuut .

Afwijkende ademfrequenties:

Normopneu is een normale ademfrequentie in rust (bij een volwassene 12-15/minuut)

Tachypneu is een hoge ademfrequentie in rust (bij volwassenen > 20/minuut). Tachypneu komt onder andere voor bij inspanning, koorts, een sterk werkende schildklier, een heel laag hemoglobinegehalte en bepaalde vergiftigingen.

Bradypneu is een lage ademfrequentie in rust (bij volwassenen < 10/minuut). Bradypneu komt voor bij bepaalde vergiftigingen. Opioïden leiden tot een lage ademfrequentie.

Apneu betekent dat er geen ademhaling is.

Dyspnoe betekend dat je kortademigheid wanneer je het gevoel hebt dat je moeilijk kunt ademen. Er komt dan niet genoeg zuurstof in je lichaam. Dyspnoe komt voor bij aandoeningen van de luchtwegen zoals onder andere covid-19, longontsteking of een klaplong. Ook hart-en vaatziekten zoals hartfalen, hartinfarct of hartritmestoornissen kunnen klachten van dyspnoe veroorzaken.

Hyperventilatie is een versnelde of diepe ademhaling bij weinig of lichamelijke inspanning hierdoor wordt het zuurstofgehalte in het bloed hoger en het koolstofdioxidegehalte te laag. Een te laag koolstofdioxide kan klachten veroorzaken als:

- Ademhalingsklachten: kortademigheid, beklemmend gevoel op de borst, veel zuchten;
- Hartklachten: hartkloppingen, pijn of steken op de borst, hartbonzen;
- Krampklachten: stijfheid van de spieren, trillen en kramp in de handen, tintelingen in handen of rond de mond;
- Klachten van het centrale zenuwcentrum: duizeligheid, zwart worden voor de ogen, gevoel van flauwvallen, droge mond, transpireren, koud of warm worden, hoofdpijn;
- Maag-darmklachten: misselijkheid, buikpijn, opgeblazen gevoel, overgeven;
- Algemene klachten: gespannenheid, angst, paniek, vermoeidheid, slaapproblemen.

Cheyne-Stokes is een onregelmatige ademhaling waarbij diepe ademhalingen worden afgewisseld met tussenpozen van vrijwel volledige ademstilstand als gevolg van verminderde prikkelbaarheid van het ademcentrum in de hersenen. Dit type ademhaling ontstaat vaak in de stervensfase. Maar kan ook voorkomen bij ernstig hartfalen, overdosis drugs of hersenoedeem.

Ademdiepte

Bij de ademdiepte gaat het om de hoeveelheid lucht die iemand per keer in- en uitademt: een ademteug of het ademvolume.

Regelmaat

Bij regelmaat gaat het om het ritme: een vaste tijd tussen twee ademhalingen.

Adembewegingen

Bij een normale ademhaling in rust zijn de ademhalingsbewegingen vrijwel onzichtbaar. De ademhaling gaat automatisch, moeiteloos, rustig en regelmatig (Noordhoff ZorgPad Zorg & Welzijn Voor Middelbaar Beroepsonderwijs, z.d.).