## Wat zijn eenheden en grootheden ?

#

Inleiding

##

### Eenheden

In de natuurkunde, scheikunde en techniek kan van alles gemeten worden. Als er gemeten wordt, wil je graag weten hoeveel er gemeten is. Stel altijd de vraag: "hoeveel wat?".
1000den jaren lang was het geen probleem allerlei lichaamsafmetingen te gebruiken om afstand te meten. Er werden hoofdzakelijk korte afstanden gemeten.

Pas de laatste 2000-3000 jaar zijn er andere afmetingen bijgekomen: de inhoud, tijd, methoden om oppervlakte te bepalen.
De Babyloniërs (± 2000 v Chr.) vonden de balans uit zodat massa's vergeleken konden worden. Zij gebruikten verschillende stenen (op maat gekapt) om zo een vergelijking met het te meten voorwerp te maken. Bijvoorbeeld: deze 6 appels hebben een massa van 4 stenen (Stone; nog steeds een eenheid in Groot Brittannië). Er wordt wel gezegd dat de Babyloniërs voor het eerst standaard eenheden hebben bedacht.

Als we teruggaan naar de tijd van Noach’s Ark, was het gemis van een liniaal niet erg.
In die tijd werd er gebruik gemaakt van lichaamsafmetingen: De elleboog (van topje de middelvinger tot het puntje van de elleboog) was een veelgebruikte referentie

De Romeinen hebben geprobeerd een standaard in te stellen voor wat betreft de afstand.

Pas in de 13e eeuw (1334) heeft Koning Edward de eerste in Engeland de Yard gedefinieerd: een ijzeren staaf ( de ‘Iron Ulna’) had precies de lengte van 1 yard. Deze yard werd gebruikt als standaard lengtemaat.

In 1793 hebben franse wetenschappers in opdracht van Napoleon een nieuw meetsysteem bedacht: het metrieke stelsel, gebasseerd op wat zij ‘de meter’ noemde. De meter is, volgens deze wetenschappers in 1983: De afstand afgelegd door het licht in een vacuüm op 1/299.792.458e deel van een seconde.

Ook Isaac Newton heeft zich beziggehouden met het standaardiseren van eenheden. Hij deed het vooral wetenschappelijk.

Napoléon Bonaparte gaf in 1793 wetenschappers de opdracht een nieuw stelsel van eenheden te bedenken. Hij vond het lastig dat overal waar hij kwam in zijn Rijk er andere eenheden werden gebruikt om te meten. De eenheden die werden bedacht waren te delen door 10: meter - decimeter - centimeter - millimeter. Doordat alles was te delen door eenzelfde getal (10), en er daardoor een andere meeteenheid ontstond, werd en wordt dit stelsel het metrieke stelsel genoemd.

as in 1837 werd dit stelsel echt geaccepteerd.

Amerikanen zijn in hun eenheden een beetje eigenwijs. Zij gebruiken tot op de dag van vandaag eenheden die bijna nergens anders in de wereld worden gebruikt. Hieronder staan er een paar en je kunt zien wat 'zij' bedoelen met hun eenheden. Als je een getal invult in het witte rechthoekje, kun je daarna op de rode letters klikken om te zien hoe 'wij' hetzelfde zeggen. Of juist hoe 'zij' onze eenheden omrekenen:

- Snelheid op zee wordt ook anders gemeten. Deze snelheid wordt gemeten in knopen.
- De luchtdruk wordt in 'inches kwik' gemeten. Dat betekent dat zij een buis, met een doorsnede van 1 inch vullen met kwik. De hoogte van de kwikkolom wordt gemeten. De massa die de kwik heeft, geeft een bepaalde druk
- Ook de lengte-eenheid 'meter' wordt niet gebruikt. In plaats van meter wordt de lengtemaat 'voet' (feet) gebruikt: