## 2g. De waterkringloop

Nu kun je ook goed begrijpen hoe de waterkringloop in elkaar steekt. De waterkringloop is te zien als een gevolg van een combinatie van de warmte van de zon, faseovergangen, drukverschillen, wind en zwaartekracht.

Kijk maar eens naar dit filmpje: de waterkringloop

Waterkringloop, landschap en landbouw

Door de inwerking van wind en water op de bodem wordt ook het landschap gevormd. De wind verplaatst zand en slijpt daarmee heuvels en bergen af. IJs van gletschers schuurt de bergen uit. Rivieren voeren een heleboel grind, zand en slib mee en slijpen daarmee dalen uit. En al dat zand en slib wordt aan het eind van de rivier weer afgezet als zand en klei. De zee spoelt daar regelmatig overheen, maakt geulen en kreken en zet weer opnieuw zand af. Zo is Nederland ontstaan.

Daarmee ontstaan ook vruchtbare landbouwgronden. Die zijn van belang voor de voedselvoorziening. En uiteraard is het water dat door rivieren, grondwaterstromen en regen wordt aangevoerd nodig om planten te laten groeien: bomen, die fruit kunnen geven, grassen die door dieren worden gegeten en andere planten die wij rechtstreeks kunnen eten.

Waterkringloop en klimaat

De waterkringloop heeft ook invloed op het klimaat op aarde. Water heeft door verdamping een verkoelend effect. Voor die verdamping is immers warmte nodig? Water zorgt zo ook voor een redelijk stabiele temperatuur op aarde. Als het te heet wordt, verdampt er meer water en koelen land en atmosfeer een beetje af. En als het te koud wordt, condenseert waterdamp in de lucht of bevriest water in meren, in de zee (bij de polen) en in de lucht (sneeuw en hagel e.d., die weer op de aarde vallen). Dat effect is het sterkst in de buurt van de zee, omdat daar zo veel water is. Daarom spreken we van een zeeklimaat. Daardoor is het in Nederland meestal niet heel erg heet, maar ook niet vaak heel erg koud. Dat is bijvoorbeeld midden in Rusland en China wel anders. Daar kan het 's zomers behoorlijk heet worden en 's winters erg koud. Ook is het verschil tussen de dag- en nachttemperaturen daar vaak veel groter. Dat laatste kom je ook tegen in grote woestijnen, waar natuurlijk ook weinig water aanwezig is.

Water helpt verder ook mee om de aarde relatief warm te houden. Dat heeft te maken met het broeikaseffect, dat verderop aan de orde komt. Zonder dat broeikaseffect (van de atmosfeer, met daarin waterdamp en wolken en een heleboel andere gassen) zou het op aarde gemiddeld zeker 30 0C kouder zijn. Dan is de gemiddelde temperatuur op aarde niet zo'n 12 0C boven nul maar dus zo'n 18 0C onder nul. Gemiddeld!

Het belang van water

Zo zie je dat water een enorme invloed heeft op hoe wij leven. En zelfs op het feit dat we kunnen (blijven) leven op aarde. En dan hebben we het dus niet alleen over het feit dat we water nodig hebben om te drinken en te wassen.

Verwerking

➜ Waar komt de zwaartekracht in de waterkringloop in het spel? Bekijk eventueel ook deze interactieve website over de waterkringloop: https://www.ntr.nl/html/micrio/schooltv/waterkringloop/
➜ Geef minimaal drie redenen waarom de waterkringloop zo belangrijk is voor Nederland.