## 12.3 Struma

Struma

Wat is het?

Een van de meest voorkomende schildklierproblemen. De schildklier is hierbij vergroot wat zichtbaar is als een zwelling in de hals.

Hieronder zie je een afbeelding hoe dat er precies uitziet wanneer iemand struma heeft.

Afbeelding: Struma. Bron: https://www.dehormoonfactor.nl/struma

Wat zijn de oorzaken?

- Ontsteking
- Jodiumtekort
- Goed of kwaadaardige afwijking (zeldzaam)

Wat zijn de meestvoorkomende symptomen?

- Last hebben bij slikken of ademen
- Zwelling in de hals

Welke onderzoeken zijn nodig om de diagnose vast te stellen?

Belangrijk is om te weten hoe lang de struma al bestaat en of het een veel voorkomend probleem is binnen de familie. Bij het lichamelijk onderzoek wordt vooral gekeken naar hoe de struma eruitziet. Is deze egaal, knobbeling, hard, vast of week. Is de struma beweeglijk en doet het pijn bij aanraken. De arts zal met de vingers de hals aftasten (palperen)

Daarnaast wordt er gelet op klachten die bij een trage of te snel werkende schildklier kunnen passen. Bij een struma kan zowel een afwijkende als een normale schildklierfunctie voorkomen. Dit kan worden vastgesteld met een bloedonderzoek. (Dit is hetzelfde bloedonderzoek wat wordt gedaan wanneer verdacht wordt dat de patiënt hyper of hypothyreoïdie zou kunnen hebben)

Wat zijn de behandelingsmogelijkheden?

Wanneer er sprake is van struma zonder klachten is behandeling niet nodig en kan er worden volstaan met een jaarlijkse controle van de struma en bloedonderzoek. Het meten van enkel de TSH-concentratie in het bloed is dan voldoende.

Wanneer struma wel leidt tot lichamelijke klachten zoals druk op de luchtwegen of de slokdarm, of wanneer iemand cosmetische klachten of angst ervaart om schildklierkanker te krijgen kunnen redenen zijn om te behandelen.

Behandelmethoden zijn dan:

- Schildklieroperatie: Bij een operatie verwijdert de chirurg het aangedane deel van de schildklier. Bij een gedeeltelijke verwijdering van de schildklier blijft in de meeste gevallen de schildklierfunctie behouden. De patiënt hoeft dan geen schildklierhormoon te slikken. Wanneer de schildklier geheel wordt verwijderd is dit anders en moet de patiënt wel voor altijd schildklierhormoon slikken.
- Radioactief jodium: Het behandelen van struma met radioactief jodium wordt steeds vaker toegepast. Het is eenvoudig en bij een hoge dosis ook erg effectief. De inname van de jodium gaat meestal via een capsule. Verkleining van de struma treedt op tot 50%, maar het duurt daarbij wel één tot twee jaar voordat het effect bereikt wordt. Met name bij ouderen met een groot struma wordt deze methode toegepast.
- Radioactieve ablatie: Bij goedaardige knobbels die een grootte hebben tussen twee en vijf centimeter, is het mogelijk deze te behandelen met radiofrequentie ablatie, ook wel RFA genoemd. Het doel hiervan is de knobbel kleiner te maken waardoor de klachten verdwijnen. Met een speciale naald wordt het te behandelen weefsel verwarmd waardoor de cellen kapotgaan en verschrompelen. Deze behandeling vindt plaats onder plaatselijke verdoving.

Wat zijn de complicaties, bijwerkingen/nadelen van de verschillende behandelingsmogelijkheden?

- Schildklieroperatie: Opereren kan leiden tot complicaties. Deze komen echter niet vaak voor. Een voorbeeld van een complicatie is de beschadiging van de bijschildklieren en stembanden. Als er een te groot deel van de schildklier wordt weggenomen, ontstaat een traag werkende schildklier (hypothyreoïdie). Hiervoor moet de patiënt schildklierhormoon slikken.
- Radioactief jodium: In sommigen gevallen moeten er corticosteroïden worden gegeven om de zwelling door bestralingsontsteking te voorkomen. Daarnaast kan het radioactieve jodium een traag werkende schildklier veroorzaken. Dit kan jaren na de behandeling nog optreden.
- Radiofrequente ablatie: In 50% van de gevallen kan struma niet of maar deels weggaan waardoor toch een andere behandeling in moet worden gezet.

Hoe gaat het verder na de behandeling?

De patiënt blijft ten alle tijden onder controle bij de huisarts of specialist. Dit om de bloedwaardes in de gaten te blijven houden. Bij klachten die lijken op een vertraagde schildklier of een extreme groei van de struma dient de patiënt eerder aan de bel te trekken voor verder onderzoek.

Bron: Struma en knobbels. z.d. https://schildklier.nl/schildklieraandoeningen/struma-en-knobbels/