## Stap 6. de Limes

Tussen 47 v.Chr. en ongeveer 400 n.Chr. liep de Limes, de buitengrens van het Romeinse Rijk, door Nederland. Het was geen scherpe grens maar een brede strook land. Romeinse soldaten woonden in het gebied en bewaakten de grens. Deze grenszone was voor Nederland ook een handelsroute.

Langs de Limes maakten inheemse bewoners van Nederland kennis met nieuwigheden die de Romeinen hadden meegebracht. Die nieuwigheden van de Romeinen kennen we nu nog in Nederland.

Romeinse grens in Nederland

De Limes was de grens van het Romeinse rijk. In deze strook vond je de kampen van de soldaten. Er stonden wachttorens van waaruit het Romeinse Rijk door soldaten bewaakt werd. Tussen 47 v. Chr. en omstreeks 400 na Chr. liep deze strook door Nederland (zie afbeelding).

Klokhuis maakte een aflevering over de Limes.
Let vooral goed op waarom de Limes bij de Rijn ligt.
Video: Het Klokhuis - De Romeinse limes

Tussen 50 en 12 voor Chr. vestigen zich allerlei nieuwe bewoners in ons gebied, zoals de Bataven en de Cananefaten. De Bataven en Cananefaten worden al snel trouwe bondgenoten van de Romeinen en vechten aan Romeinse zijde mee tegen andere Germaanse stammen. Bron: www.romeinselimes.nl

Limes: handel/cultuuroverdracht

Langs de Limes in Nederland bouwden de Romeinen grensposten en steden.
Die waren met elkaar verbonden door de Rijn. Tussen de grensposten en de steden legden de Romeinen goede wegen aan. Daarvan maakten ook handelsreizigers dankbaar gebruik. Daardoor heeft de Limes niet alleen zichtbare sporen achtergelaten in de Nederlandse bodem en het landschap, maar ook andere sporen. Sporen die misschien niet zichtbaar zijn, maar wel van grote invloed op het dagelijks leven in Nederland van nu.

Hieronder zie je nogmaals de video van het Klokhuis.
Kijk nu alleen de volgende twee fragmenten en beantwoord daarna de vragen.
Bekijk van 3:55 tot 6:17 en van 7:52 tot 9:02
Video: Het Klokhuis - De Romeinse limes

Romanisatie De inheemse stammen nemen de onderdelen van de Romeinse cultuur over die hen het meest aanspreken. Dit proces heet ‘romanisatie’. Culturele invloed Door de komst van de Romeinen ontstonden er steden. Ook geschreven taal (het schrift) en de rechtspraak ontwikkelden zich. Nederland maakte kennis met o.a. olijfolie, wijn, papaver en vissaus, maar ook met glaswerk. Bij de landbouw nemen de Romeinen de oogstmachine, veel grotere runderrassen en nieuwe gewassen zoals broodtarwe en rogge mee. Economische invloed De aanwezigheid van het leger zorgt voor een bloeiende handel in etenswaren en luxeproducten. Ook krijgt ons land voor het eerst te maken met geld als betaalmiddel. Religieuze invloed De Romeinen zien overeenkomsten tussen hun eigen goden en inheemse goden. Ze voegen de naam van de Romeinse god toe aan de inheemse naam. Ook bij het begraven en cremeren van overledenen namen de Romeinen en inheemse volken gebruiken van elkaar over. Bron: www.romeinselimes.nl

Maak nu de oefening.