## Stap 2: Let op wat je koopt!

Let op wat je koopt Je koopt producten in een winkel; bijvoorbeeld een fles shampoo of een koelkast. Bij alles wat je koopt, let je op een aantal dingen. Waar is het van gemaakt? Welk merk is het? Hoe duur is het? Maar je kunt ook op andere dingen letten. Of iets duurzaam is. Duurzame artikelen Duurzame producten zijn artikelen die goed zijn voor mens, dier en milieu. Bv. bij de productie wordt rekening gehouden met het milieu; de makers van het product worden niet uitgebuit en…. Dat er geen kleine kinderen aan gewerkt hebben. Waarbij dieren niet mishandeld zijn. Soms is een product voorzien van een duurzaam keurmerk en dan weet je bijvoorbeeld dat de tomaten zonder landbouwgif zijn gekweekt. Of dat de mensen die de bananen plukken niet worden uitgebuit. Maar je weet niet altijd precies hoe een product tot stand is gekomen. Het staat er niet altijd op. De mensen die in de winkel werken weten het ook vaak niet. Of ze denken dat ze het weten.

Als je een product koopt, heb je vaak de keuze uit verschillende merken.
Bij het kopen van een product kun je je keuze laten afhangen van hoe het product gemaakt is.

Beantwoord de vragen in de volgende oefeningen.

Inleiding Kiezen wordt steeds ingewikkelder. Daar zijn verschillende oorzaken voor aan te wijzen. Er zijn steeds meer soorten producten op de markt en de keuzemogelijkheid binnen ieder product neemt toe. Denk aan een mobiel, een spijkerbroek of tandpasta. Hieronder worden een 5-tal factoren besproken die je rationele keuze (rationeel omdat zeer veel keuzes die wij maken irrationeel genomen worden) voor een product bepalen:  Prijs-kwaliteitverhouding: Het is altijd de moeite waard om goed op een rijtje te zetten wat je van een product verlangt en welke prijs je wilt betalen. Het spreekt vanzelf dat een goedkoop product iets minder hoge verwachtingen wekt dan een duur product. Toch is dat niet altijd terecht. Als je goed weet wat je wilt, kun je de kwaliteitseisen op een lijstje meenemen. Het is handig om ook een rangorde aan te brengen in je eisen. Wat is de belangrijkste eis? Welke volgt? Totdat je Alle eisen een rangnummer hebt gegeven. Vervolgens vergelijk je de producten van verschillende prijsklassen. Zo komt je tot een goede prijs-kwaliteitverhouding van de producten en wordt kiezen eenvoudiger.  Merk Misschien koop je alleen producten van een bepaald merk. Dat kan zijn omdat je er goede ervaring mee hebt, bv kwalitatief. Het kan ook zijn dat het imago van het merk je aan staat en dat je dat ook wilt uitstralen.

 Gebruikersgemak Gebruikersgemak betekent dat je zonder al te veel moeite het product kunt gebruiken. Je verwacht bijvoorbeeld van een mobieltje dat je kunt bellen zodra je de winkel uitstapt. Zelf software installeren hoort daar niet bij. Maar je kunt hierbij ook denken aan verpakkingen die je nog niet met een tuinschaar openkrijgt. Het is in ieder geval raadzaam om in een winkel door te vragen over hoe je het product gebruikt.  Milieueffecten en gezondheidseffecten De producten die je koopt hebben allemaal gevolgen voor milieu en gezondheid. Je kunt hierbij denken aan de afvalberg die ontstaat door de hoeveelheid verpakkingen en wegwerpartikelen die we kopen. Je kunt ook stilstaan bij de verspilling van grondstoffen bij het maken van het product door de producent. Verder valt te denken aan gebruik van giftige stoffen, zoals bestrijdings- middelen bij voedselteelt. Waar blijven die stoffen? Als laatste voorbeeld wordt het leefmilieu ook aangetast door ingrepen van de mens als houtkap in oerwouden en olieboringen in zee.  Gevolgen voor je eigen leven Je keuzes hebben gevolgen voor het leven zelf. Als jij altijd vet en ongezond eet dan is de kans groot op suikerziekte.  Morele aspecten bij het kiezen Alle keuzes die je maakt, kunnen positieve en negatieve gevolgen hebben voor je leven,voor je gezondheid en de wereld om je heen. Dat heeft tot gevolg dat er een moreel aspect zit aan de keuzes die je maakt. Dat betekent dat je geweten een rol speelt en je normen en waarden: vind ik dit wel of niet goed, is dit wel of niet verantwoord voor de maatschappij. Je keuze houdt soms in dat je tegelijk voor iets anders kiest. Als je verpakt eten koopt, dan moet dat afval verwerkt worden. Als je met een auto of scooter snel optrekt, dan verbruik je meer benzine. Het is goed om je bewust te zijn van de positieve en minder positieve effecten van je keuzes. Zo kun je afwegen wat je wel of niet wil en wat je wel of niet verantwoord vindt. En geloof het of niet, maar de consument heeft veel macht..