# 2. Veiligheid

Bij automatisering zijn veel situaties denkbaar die tot onveilgheid kunnen leiden.

De volgende punten kunnen zorgen voor onveiligheid:

- Elektriciteit (elektrocutie, brand)
- Luchtdruk (oogletsel, gehoorschade)
- Mechanische beweging (beklemming en amputatie)

Veel veiligheidsproblemen zijn te voorkomen met een beetje gezond verstand.

Veel voorkomende oorzaken van een onveilige situatie zijn:

- Omzeilde veiligheidsmaatregelen (afplakken van een drukschakelaar)
- Geimproviseerde reparaties (kroonsteentje tussen een kapotte kabel)
- Routine ("ik heb dit al duizendkeer zo gedaan. Het zal nu ook wel goed gaan.")
- Slechte communicatie (iemand vergeet te zeggen dat een beschermkap is verwijderd voor onderhoud

In dit deel van de module leer je meer over hoe je veilig kunt werken met apparaten waarmee je processen kunt automatiseren.

LOTO

In de industrie is LOTO een bekende term. Het staat voor Lockout-tagout.

Met LOTO kun je machines en installatie tijdelijk fysiek of via een waarschuwing buitenwerking stellen.

Voorbeelden van lockout:

- Een (rood) hangslot op een afsluiter. Van dit hangslot beschikt alleen de monteur over een sleutel.
- Een beugel tussen twee bewegende delen. Mocht een machine onverwacht gaan bewegen, dan wordt dit voorkomen door de beugel.

Voorbeelden van tagout:

- Een opvallend bord op een schakelkast met de tekst dat deze niet bediend mag worden.
- Een afzetting met een lint in een gebied waar werkzaamheden plaatsvinden.

Misschien lijkt het overdreven, maar het zou niet de eerste keer zijn dat iemand geen spanning heeft op een groep. Als deze persoon naar de meterkast loopt, ziet dat een zekering uit is geschakeld en deze weer inschakeld, kan dat fataal zijn voor de monteur.

Veiligheid kost soms tijd en moeite, maar deze verdienen zich altijd terug!

Digitale veiligheid

De laatste jaren is er naast fysieke veiligheid steeds meer aandacht gekomen voor digitale veiligheid.

Het is al vervelend als je Instagram-account wordt gehackt. Nog veel vervelender is het, wanneer er wordt ingebroken op het automatiseringssysteem van de kas. Het kan zelfs leiden tot een mislukte oogst en veel financiele schade.

Een paar tips:

- Verander altijd het standaard wachtwoord van software en hardware.
  Een teeltcomputer met wachtwoord 123 kan echt niet meer!
- Deel je wachtwoord niet met andere personen.
- Installeer geen niet-vertrouwde software op essentiele systemen.
- Installeer beveiligingssoftware op computers waarmee je automatiseert.