## Dieet

Wat is een dieet?

Reden voor dieet zijn zeer divers. Vaak volgen mensen een dieet vanwege gezondheidsoverwegingen. Denk hierbij aan mensen die lijden aan overgewicht, ondergewicht, soorten allergieën of een ziekte.

Ook om cosmetische redenen kunnen mensen besluiten om hun voedingspatroon aan te passen.

Ongeveer 50% van de Nederlanders boven de 18 jaar lijdt aan overgewicht. Overgewicht lijdt tot heel veel problemen, zoals diabetes en hart- en vaatziekten. Het is dus goed hier tijdig wat aan te doen. Je kan hiervoor een energiebeperkende dieet aangaan, maar dit is niet effectief als het maar kort wordt gevolgd. Voor blijvende resultaten zijn blijvende aanpassingen nodigen in de leefstijl en in het voedingspatroon.

PKU

Een pasgeboren baby krijgt op de zesde dag al een injectie: de hielprik. Hiermee kan de arts vaststellen of een baby de stofwisselingziekte PKU heeft. Deze ziekte wordt jaarlijks bij tien baby's in Nederland vastgesteld. Bij deze kinderen worden eiwitten en aminozuren die het lichaam teveel binnen krijgt niet afgebroken. De eiwitten hopen zich op in het bloed en in het ruggenmergvocht. Zo raakt de zenuwstelsel beschadigd. Kinderen met PKU moeten een speciaal dieet volgen voor de rest van hun leven. Dit dieet bevat voedingsmiddelen met weinig eiwitten.

Energiebeperkt dieet

Bij een energiebeperkt dieet is het belangrijk om voedingsstoffen die veel energie leveren zo veel mogelijk te vermijden. Om ervoor te zorgen dat iemand dan niet de hele dag hongerig is, is het belangrijk dat de maaltijden veel voedingsvezelfs bevatten. Deze zorgen voor een verzadigd gevoel. Groenten, fruit en volkoren producten bevatten veel vezels. Verder is het belangrijk om op vaste tijdstippen te eten en tussendoortjes weg te laten. Ook is het belangrijk om bereidingstechnieken te kiezen waarbij geen of weinig vet wordt gebruikt.

Energieverrijkt dieet

Bij een energieverrijkt dieet bestaat de voeding uit producten waarin veel calorieën zitten. Volle prodcuten krijgen de voorkeur boven halfvolle of magere varianten. Door extra room aan voedingsmiddelen toe te voegen, gaat de energiewaarde van een maaltijd omhoog. Om nog meer voedingsstoffen binnen te krijgen worden extra eetmomenten ingelast. Naast energieverrijkt voeding is het ook belangrijk dat er veel eiwitten in zitten. Eiwitten zorgen voor de opbouw van het lichaam.

Lactosevrij dieet

De naam zegt het al: bij een lactosevrij dieet zit er geen lactose in de voeding. Voor de meeste mensen volstaat het schrappen van melk en zuivel. Deze moeten vervangen worden voor een ander alternatief. Zuivelproducten op basis van soja bijvoorbeeld. Ook in veel samengestelde voedingsmiddelen is lactose verwerkt, zoals koekjes en gebak.

Glutenvrij dieet

Gluten is een mengsel van eiwitten dat van nature voorkomt in bepaalde granen.

Gluten zit in producten die gemaakt zijn van bepaalde granen. Bv brood/pasta.

Ook zit het in producten waarin gluten als bindmiddel wordt gebruikt. Bv soep.

Gluten is alleen schadelijk voor mensen met de aandoening coeliakie. Deze mensen kunnen niet tegen gluten. Door het eten van gluten ontstaan er ontstekingsreacties in het slijmvlies van de dunne darm. Er ontstaat hevige buikpijn. Je kan hier niet van genezen. Een levenslang glutenvrij dieet is de enige behandeling.

Heeft een client deze aandoening moet je dus alle glutenproducten vermijden. Al een klein beetje gluten kan klachten veroorzaken.

Wat kan je het client dan wel te eten geven?

- Alle verse groenten en fruit. Deze zijn van nature glutenvrij
- Zilvervliesrijst en aardappelen.
- Onbewerkte vis, vlees en ei
- Glutenvrij volkorenbrood, glutenvrij volkoren pasta

Lees altijd het etiket. Dat is de belangrijkste vuistregel bij het kopen van glutenvrije producten.

Prikkelbare darmsyndroom

Alle mensen, jong of oud, kunnen last hebben van verstoppingen, diarree, krampen en winderigheid. Deze klachten worden veroorzaakt door een verstoorde werking van overgevoelige darmen.

Mensen met overgevoelige darmen hebben het prikkelbare-darmsyndroom.

Soms lukt het te achterhalen door welke voedingsmiddelen de darmen extra gevoelig zijn. Deze producten moet je dan vermijden, zodat de klachten overgaan.

Ziekte van Crohn

De ziekte van crohn is een chronische ziekte. De wanden van het spijsverteringskanaal zijn ontstoken. Deze ontsekingen veroorzaken hevige buikpijnen en zorgen dat de wanden de voedingsstoffen niet meer goed kunnen opnemen. Zo ontstaat er een tekort aan voedingsstoffen in het bloed, waardoor de hoeveelheid energie afneemt en vermoeidheid optreedt. Bovendien zorgen de tekorten ervoor dat de energiereserves worden aangebroken, waardoor veel geweichtsverlies kan optreden. Diarree komt ook veel voor, doordat de dikke darmwand niet goed vocht uit de voedselbrij kan onttrekken.

Hoge bloeddruk

Een veel te hoge bloeddruk kan verschillende oorzaken hebben. Teveel zout in de bloedvaten is een oorzaak die veel voorkomt. Hierdoor wordt vocht vastgehouden. Het gevolg is dat de druk in de vaatwanden stijgt. Te lang een verhoogde bloeddruk hebben, verhoogt het risico op hart- en vaatziekten.

Om een te hoge bloeddruk te verlagen tot een normaal niveau moet de client een zoutarm dieet volgen. Client moet veel minder zout en gezouten producten eten. Daarnaast is een gezonde leefstijl met een gezonde eetpatroon belangrijk. Veel groente en fruit draagt bij aan een goede bloeddruk.

Obstipatie

Veel ouderen, mensen met een beperking en tegenwoordig ook steeds meer kinderen hebben last van obstipatie.

Deze mensen kunnen niet of moeilijk poepen. Dit komt omdat ze weinig bewegen, te weinig vezels eten en te weinig drinken. Het advies is dan ook, eet veel vezels, drink veel en beweeg elke dag.

Is de verstopping zo erg dat de stoelgang een handje geholpen moet worden. Dan kan tijdelijk een laxeermiddel worden gebruikt.

Let wel op: Een laxeermiddel is een tijdelijke oplossing. Het lost de oorzaak van de verstopping niet op.