## oplos- & neerslagreacties

uitzoeken

► Veel zouten lossen makkelijk op in water; een aantal zouten doen dat minder goed of helemaal niet.

► oplossen

Bij het oplossen van een zout komen de positieve en negatieve ionen los van elkaar en worden tussen de watermoleculen opgenomen. De vaste stof valt dus als het ware 'uit elkaar' (en verdwijnt).

► neerslaan

Het 'neerslaan' van een zout is eigenlijk gewoon precies het omgekeerde van oplossen; de losse ionen in een zoutoplossing vormen met elkaar weer een vaste stof met een "ionrooster". Dit kan doordat de watermoleculen verdwijnen door bijv. verdampen óf omdat een zout slecht oplosbaar is in water (zie ook het volgende blok)

⇒ In dit onderdeel van de quest zoek je uit en leer je hoe je in een reactievergelijking kan zien of een zout is opgelost in water of juist niet én hoe je dat dan in zogenaamde oplos- en neerslagreacties opschrijft.

⇒ Als je niet zo goed weet waar je moet beginnen kan je eens kijken in/op:...

- je boek van ExamenOverzicht
- de scheikundeboeken in het Earthlab-lokaal
- het youtube-kanaal van Scheikundelessen.nl: https://www.youtube.com/user/scheikundelessen

► even opfrissen

Als het goed is weet je al dat de 'toestand' of 'fase' van een stof met een letter tussen haakjes rechts onder de molecuul-/verhoudingsformule kan worden aangegeven; dit noemen we de toestandsaanduiding of faseaanduiding in formule. Ben je dat toch weer een beetje kwijt zoek dat dan zelf weer even op hoe dat ook al weer zit.

opdrachten

► Beantwoord / maak in een nieuwe document "Oplos- & neerslag-vergelijkingen" de volgende vragen & opdrachten

► 1. Als een stof is opgelost in water geef je dat met een aparte toestandsaanduiding aan.

- zoek op welke toestandsaanduiding dat is
- maak een lijstje met alle toestandsaanduidingen die je nu kent.
- geef de molecuulformule mét toestandsaanduiding voor koolzuurgas in cola.
- in een duikfles is zuurstof onder hoge druk vloeibaar geworden; vissen 'ademen' de zuurstof in water mbv. hun kieuwen. Geef voor beide situaties de notatie van zuurstof.

► 2. Leg in je eigen woorden uit wat het verschil is tussen het oplossen van een moleculaire stof (zoals bijv. zuurstof of suiker) en het oplossen van een zout.

► 3. In een oplosvergelijking geef je aan hoe een zout in water in ionen uiteenvalt. Dit doe je op de manier van een reactievergelijking. Belangrijk is wel dat je ... :

→ de toestandsaanduiding van het zout en van de ionen aangeeft

→ de lading van de ionen aangeeft

→ de vergelijking kloppend is

Geef voor onderstaande zouten de oplosvergelijking:

NaCl Ag2S Ba(OH)2 NaHCO3 | kaliumfluoride aluminiumjodide zilversulfaat ijzer(III)oxide

► 4. Maak mbv. de oplosvergelijkingen van NaCl, Ba(OH)2 en ijzer(III)oxide de volgende opgaven:

→ er is 15 gr NaCl opgelost in 200 mL water; bereken de molariteit van de natrium-ionen

→ er is 63 gr Ba(OH)2 opgelost in 475 mL water; bereken de molariteit van de hydroxide-ionen

→ er is 157 gr ijzer(III)oxide opgelost in 724 mL water; bereken de molariteit van de oxide-ionen