## Ontwikkelingspsychologie

Tijdens het onderdeel ontwikkelingspsychologie staan kinderen en jongeren met problemen in de ontwikkeling centraal. Je leert dat het vroegtijdig signaleren van ontwikkelingsproblemen bij een kind belangrijk is. Dan kan het kind namelijk de juiste ondersteuning krijgen en zich optimaal blijven ontwikkelen.

Daarnaast leer je over het verschil tussen een normale en niet-normale ontwikkeling. Je leert over ontwikkelingsstoornissen en andere stoornissen die kinderen en jongeren kunnen hebben, zoals een depressie of een eetstoornis. Aan de orde komen ook langdurige probleemsituaties die mensen op achterstand zetten, zoals armoede, werkeloosheid en huiselijk geweld. Wanneer een kind of jongere ontwikkelingsproblemen heeft, is het belangrijk daar rekening mee te houden bij de begeleiding en bij het doen van activiteiten. Bij hen werk je met een handelingsplan (ook wel: ontwikkelplan). Dat is de basis voor je handelen. Ook daarover leer je.

# Leerdoelen

Tijdens het onderdeel ontwikkelingspsychologie ga je aan de slag met de volgende doelen:

## Als de ontwikkeling anders gaat

- Je kunt verschillen benoemen tussen normale en niet-normale ontwikkeling.
- Je kunt oorzaken beschrijven van problemen in de ontwikkeling.
- Je kunt het verband toelichten tussen problemen in de ontwikkeling en ontwikkelingsachterstand, ontwikkelingsstoornis, alarmsignalen en risicofactoren.
- Je kunt toelichten wat het belang is van vroegtijdige onderkenning van zaken die de ontwikkeling van het kind bedreigen of verstoren.

## Ontwikkelingsstoornissen en problemen

- Je kunt een indeling maken van kinderen en jongeren die extra aandacht en ondersteuning nodig hebben.
- Je kunt aandachtspunten beschrijven voor je handelen bij leerstoornissen.
- Je kunt aandachtspunten beschrijven voor je handelen bij communicatiestoornissen.
- Je kunt aandachtspunten beschrijven voor je handelen bij motorische stoornissen.
- Je kunt aandachtspunten beschrijven voor je handelen bij autismespectrumstoornissen.
- Je kunt aandachtspunten beschrijven voor je handelen bij aandachtsstoornissen.
- Je kunt aandachtspunten beschrijven voor je handelen bij gedragsstoornissen.
- Je kunt aandachtspunten beschrijven voor je handelen bij tics en spanningsklachten.
- Je kunt aandachtspunten beschrijven voor je handelen bij stemmingsstoornissen.
- Je kunt aandachtspunten beschrijven voor je handelen bij angststoornissen.
- Je kunt aandachtspunten beschrijven voor je handelen bij eetstoornissen.
- Je kunt aandachtspunten beschrijven voor je handelen bij verslavingen.
- Je kunt aandachtspunten beschrijven voor je handelen bij hoogbegaafdheid.

## Sociale problematiek

- Je kunt uitleggen wat sociale problematiek is.
- Je kunt kenmerken benoemen van sociale problematiek.
- Je kunt een beschrijving geven van veelvoorkomende sociale problematiek.
- Je kunt oorzaken beschrijven van veelvoorkomende sociale problematiek.
- Je kunt beschrijven wat de gevolgen zijn van veelvoorkomende sociale problematiek.

## Aandachtspunten bij spel en activiteiten

- Je kunt uitleggen wat het belang is van het werken met een handelingsplan bij kinderen en jongeren die extra begeleiding nodig hebben.
- Je kunt algemene aandachtspunten beschrijven voor de begeleiding van kinderen en jongeren met ontwikkelingsstoornissen en problemen.
- Je kunt specifieke aandachtspunten beschrijven voor de begeleiding van kinderen en jongeren met leerstoornissen.
- Je kunt specifieke aandachtspunten beschrijven voor de begeleiding van kinderen en jongeren met een autismespectrumstoornis.
- Je kunt specifieke aandachtspunten beschrijven voor de begeleiding van kinderen en jongeren met een aandachtsstoornis.
- Je kunt specifieke aandachtspunten beschrijven voor de begeleiding van kinderen en jongeren met een gedragsstoornis of met gedragsproblemen.
- Je kunt specifieke aandachtspunten beschrijven voor de begeleiding van kinderen en jongeren die hoogbegaafd zijn.

## Planning

De planning van OPS ziet er deze periode als volgt uit:

Lesweek | Onderwerp
1 |
2 |
3 |
4 |
5 |
6 |
7 |
8 |
9 |
10 |

# Afronding

Tijdens je stage en/of werk kun je in aanraking komen met kinderen, jongeren of volwassenen welke een andere ontwikkeling hebben ondergaan dan de meeste andere leeftijdsgenoten.

Oorzaken hiervan kunnen erg verschillend zijn, maar belangrijk is om te weten hoe je hier het best wel en/of niet mee om zou kunnen en moeten gaan.

Deze opdracht gaat er voor zorgen dat je je gaat verdiepen in mogelijke stoornissen en problemen die kunnen ontstaan tijdens de ontwikkeling.

Wat moet je doen?

Tijdens de lessen worden een aantal beperkingen/stoornissen kort behandeld, uit dit aanbod kies je drie beperkingen/stoornissen die je in een informatie waaier gaat verwerken.

Het is aan jullie om informatie te verzamelen en in een logische volgorde in de waaier te plaatsen.

Opbouw van de informatieve waaier:

Zorg ervoor dat de waaier deze onderdelen bevat:

- Een voorblad met: Titel, namen, klas en datum
- Inhoudsopgave met pagina nummers
- Inleiding,
- Bronvermelding.

Je maakt een waaier over 3 verschillende ontwikkelingsstoornissen/beperkingen. De volgende onderdelen verwerk je hierin:

- Wat houdt de stoornis in (waar valt het onder, hoe wordt het vast gesteld, wat houdt het in)
- Wat zijn de kenmerken van de stoornis,
- Welke oorzaken zijn er voor het ontstaan van de stoornis,
- Welke gevolgen zijn er wanneer iemand die stoornis heeft voor het kind en/of zijn omgeving,
- Hoe kun je als begeleider omgaan met een kind/jongere die de stoornis heeft enz.
- Je maakt zelf een interview en je gaat iemand (of de ouders/verzorgers/leerkracht/begeleider met één van jouw gekozen stoornissen interviewen.

Hoe moet je het aanpakken?

Je zoekt informatie op in je boek: ontwikkeling en activiteiten. Verder kun je boeken halen uit de bibliotheek of kun je zoeken op internet (geen Wikipedia; dit is geen betrouwbare bron!). Denk er aan dat je alles in je eigen woorden beschrijft en verteld. Houd er ook rekening mee dat het begrijpelijke taal is zodat je het als naslag werk kunt gebruiken zonder dat je eerst moet googlen naar bijvoorbeeld ingewikkelde medische termen.

Hoe lang heb je de tijd?

Het eindproduct, de waaier, moet ingeleverd worden in lesweek 8. Tijdens de lessen is er tijd om aan de opdracht te werken en thuis zul je er ook wat tijd voor in moeten plannen.

Hoe wordt er beoordeeld?

Het eindproduct, de waaier, wordt beoordeeld met een cijfer tussen 1.0 en 10.0 volgens het bijgevoegde beoordelingsdocument. Daarnaast letten we ook op je werkhouding: laptop mee, werkhouding/actieve houding, boeken mee, voorbereidingen, aanwezigheid.