## Proef 10: Water koken (30 min)

## Inleiding

Als je een stof verwarmt, gaat de temperatuur van die stof stijgen. Dat zie je bijvoorbeeld als je water aan de kook brengt voor een kop thee.

#### Doel

Bij deze proef ga je zelf onderzoeken hoe de temperatuur verandert. De onderzoeksvraag luidt: Hoe verandert de temperatuur van water als je het water aan de kook brengt?

#### Nodig

1. bekerglas

2. thermometer

3. stopwatch

4. brander

5. driepoot

6. gaasje

7. lucifers/aansteker

8. werkblad 3-4

### Uitvoeren en uitwerken

#### Werkverdeling

Deze proef doe je in tweetallen:

– Leerling 1 leest de temperatuur af op de thermometer.

– Leerling 2 houdt de tijd bij en noteert de meetresultaten.

#### Voorbereiden

– Doe precies 100 mL water in het bekerglas. Maak daarna de opstelling die in figuur 40 is getekend.

figuur 40 de opstelling van proef 10

1 Neem tabel 5 over in je schrift.
Noteer de temperaturen die je afleest, in de tabel.

tijd (min) | temperatuur (ºC)
0,0 |
0,5 |
1,0 |
1,5 |
enz. |

tabel 5 de meetresultaten van proef 10

– Meet de begintemperatuur van het water.

– Steek de brander aan zoals je dat hebt geleerd. Draai de gasregelknop half open.

– Draai de luchtregelknop zover open dat je een vlam krijgt die rustig brandt (zonder veel lawaai te maken).

– Schuif de brander onder het bekerglas op de driepoot (figuur 40).

– Lees om de dertig seconden de thermometer af. Houd het reservoir van de thermometer tijdens het meten ongeveer 1 cm boven de bodem van het bekerglas.

– Op een gegeven moment gaat het water koken.
Doe daarna nog vier metingen.

– Doe de brander uit na de laatste meting.

2 Waaraan kon je zien dat het water kookte?

– Bekijk hoeveel water er nog in het bekerglas zit.

3 Is er water uit het bekerglas verdwenen? Zo ja, waar is dat water gebleven?

#### Uitwerken

4 Pak werkblad 3-4 erbij. Teken daarop de grafiek van deze proef.

a Teken eerst je meetresultaten in als een serie punten. Zie vaardigheid 13 achter in het boek (vraag je docent).

b Trek daarna een vloeiende lijn die zo goed mogelijk bij de meetpunten aansluit. Je mag dus niet met een liniaal de punten één voor één met elkaar verbinden.