# Begrippenlijst

- Creative Commons (CC)
  Een initiatief om open licanties wereldwijd beschikbaar te maken. deze licenties hebben als doel het delen, kopiëren en bewerken van een werk te vergemakkelijken en bieden makers van auteursrechtelijke beschermde werken de vrijheid om op een flexibele manier met hun auteursrecht om te gaan. De maker van een werk kan kiezen uit 6 standaard Creative Commons-licenties opgebouwd uit vier bouwstenen. Hiermee bepaalt de maker onder welke voorwaarden het materiaal gebruikt en verspreid mag worden.
- DOI (Digital Object Identifiers)
  Een permanente digitale code toegekend door de International DOI Foundation (IDF) om een wetenschappelijk artikel of e-book te identificeren en op het internet terug te vinden.
- DOL (Digitale Open Leermaterialen) [in de brede zin]
  Vrij toegankelijke digitale materialen die beschikbaar zijn voor hergebruik binnen het onderwijs. Toestemming en voorwaarden voor hergebruik zijn veelal vastgelegd in licenties. Digitale Open Leermaterialen vormen een belangrijk onderdeel van Open Onderwijs.
- Keurmerk of kwaliteitsmerk
  Een instrument van en voor (vak)communities dat vakgenoten laat zien dat het gevonden leermateriaal van degelijke kwaliteit is en aan de eisen van een (vak)community voldoet.
- Kwaliteitsmodel
  Een model ontwikkeld door een (vak)community om de kwaliteit van een werk mee te beoordelen. Aan materiaal dat aan een bepaald kwaliteitsmodel voldoet kan een keurmerk gekoppeld worden, zodat duidelijk is dat er een kwaliteitsmodel is gebruikt en welke criteiria hieraan hangen.
- Metadata
  Gegevens die de karakteristieken van het materiaal beschrijven, zoals auteur, vakgebied, onderwijsniveau, bestandsformaat en dergelijke. Hierdoor is het materiaal vindbaar voor gebruikers en wordt voldaan aan internationale standaarden voor data-uitwisseling.
- MOOC’s (Massive Open Online Course)
  Gratis online cursussen met toegang tot Open Leermaterialen voor een onbeperkt aantal deelnemers waarvan het hergebruik onder voorwaarden is toegestaan via een licentie. Aan MOOC’s gekoppelde certificaten zijn vaak alleen tegen betaling verkrijgbaar. Bij MOOC’s bestaat de mogelijkheid van begeleiding, maar het is niet mogelijk er studiepunten voor te ontvangen.
- Open Access Publicaties
  Online publicaties, zowel tijdschriften als boeken, waarop geen financiële, wettelijke of technische belemmeringen zitten voor het verkrijgen van toegang en waarvan iedereen de inhoud kan lezen, downloaden, delen en printen. Er zijn verschillende varianten van Open Access Publicaties die de herbruikbaarheid ervan bepalen. De meest gebruikte zijn de Gold Open Access en de Green Open Access. Green Open Access publicaties kunnen niet zonder meer hergebruikt worden (CC-BY-NC-ND).
- Open Courseware
  Een complete cursus bestaande uit een samengestelde set van Open Leermaterialen waarvan het hergebruik onder voorwaarden is toegestaan via een licentie. Het bevat geen begeleiding en het is niet mogelijk om er studiepunten voor te behalen.
- Open Creative Content
  Verzamelnaam voor creatieve werken zoals teksten, afbeeldingen, geluidsfragmenten of videobeelden die zijn gepubliceerd onder een licentie die het hergebruik ervan toestaat.
- Open Data
  Open aangeboden onderzoeksdata die onderzoekers de mogelijkheid geven om voort te bouwen op eerder onderzoek. Open Data is een onderdeel van Open Science.
- Open Leermaterialen (OER – Open Educational Resources) [in de brede zin]
  Vrij toegankelijke digitale materialen die beschikbaar zijn voor hergebruik binnen het onderwijs. Toestemming en voorwaarden voor hergebruik zijn veelal vastgelegd in licenties. Open Leermaterialen vormen een belangrijk onderdeel van Open Onderwijs.
- Open Leermaterialen [enge definitie]
  Digitale onderwijsmaterialen die speciaal voor het onderwijs gecreëerd of bewerkt zijn en worden aangeboden aan studenten en collega’s voor het gebruik binnen het onderwijs en ter ondersteuning van het zelfstandige leerproces.
- Open Onderwijs
  Het produceren, delen en voortbouwen op kennis, met als doel wereldwijde participatie in Open Onderwijspraktijken, zowel online als face-to-face (blended) en gratis toegang tot Open Leermaterialen van hoogwaardige kwaliteit.
- Open Science
  De beoefening van wetenschap op een manier die anderen de kans geeft om mee te werken, bij te dragen aan en gebruik te maken van het wetenschappelijke proces.
- Open Tekstboek
  Gratis online verkrijgbare studieboeken met een open licentie welke aangeeft onder welke voorwaarden de gebruiker de inhoud mag downloaden, delen, adopteren en aanpassen. In Open Tekstboeken staan links naar ander onderwijsmateriaal, er zijn vaak video’s ingebed en er zijn doorverwijzingen naar interactieve elementen, zoals simulaties en animaties. Deze ‘navigatiemogelijkheid’, de koppeling met externe bronnen, is een ander belangrijk voordeel van open textbooks boven reguliere studieboeken.
- Repository
  Een digitale bewaarplaats voor materialen die via het internet toegankelijk zijn. Via een repository kunnen hogeronderwijsinstellingen hun (open) leermaterialen en onderzoeksresultaten intern en/of extern ontsluiten. Repositories bevatten metadata over de materialen waardoor deze vindbaar zijn voor gebruikers en waarmee een repository voldoet aan internationale standaarden voor data-uitwisseling.
- Vakcommunity
  Een groep vakgenoten van verschillende (onderwijs)instellingen, zowel nationaal als internationaal, die binnen hetzelfde vakgeboed, domein of discipline werkzaam zijn en zich georganiseerd hebben rondom de gedeelde inhoudelijke expertise in enige vorm georganiseerd hebben.
- Vakvocabulaire
  Een lijst met termen, gebaseerd op de gemeenschappelijke taal tussen vakgenoten, die binnen een vakgebied zijn vastgelegd en die gebruikt worden om samenhangende vaktermen binnen een vakgebied of opleiding te beschrijven. Vakvocabulaires zijn een hulpmiddel die kunnen helpen bij het delen en vinden van Open Onderwijsmaterialen.
- Weblectures
  Video-opnames van instructies, workshops, hoorcolleges of lezingen. Deze opnames kunnen aangevuld zijn met presentaties, websites of publicaties.