## Kat

# Voeding van de kat

Een kat in het wild is afhankelijk van de voedingsstoffen die bij binnenkrijgt via zijn prooi. In tegenstelling tot de hond maakt de kat amino- en vetzuren niet zelf aan en als hij alleen vegetarisch zou eten zou hij doodgaan.

### De kieskeurige kat

Katten hebben een uitstekende neus en kunnen bijna net zo goed ruiken als honden. Kleine verschillen in het eten vallen een kat daarom snel op. Daarbij komt dat katten slecht kunnen ontgiften, waardoor ze extra voorzichtig zijn met het eten van onbekende dingen. De samenstelling van met name blikvoer voor de kat kan nogal eens wisselen, zodat het niet verwonderlijk is dat de kat het de ene keer wel lust en de andere keer niet.

De kat is dus argwanend en bovendien een gewoontedier. Om hem tot een makkelijke eter te maken moet je hem zo jong mogelijk veel afwisseling bieden. Wissel brokken en blikvoer (of natvoer) daarom regelmatig af. Natvoer benadert qua samenstelling de natuurlijke prooi van een kat het dichtst. Door het hoge vochtgehalte kan het blaas- of nierproblemen voorkomen of juist een geschikt dieet zijn als een kat deze aandoeningen al heeft. Je kunt er bovendien prima medicijnen in verstoppen! Je moet je kat dan wel vanaf de kittentijd regelmatig blikvoer blijven geven, want uit onderzoek is gebleken dat katten die alleen brokken hebben leren eten moeilijk aan ander voedsel wennen.

Er kunnen echter nog veel meer redenen zijn waarom een kat een lastige eter is of wordt. Los van mogelijke medische oorzaken (gebitsproblemen, last van ingewanden, nierproblemen) kan ook stress een oorzaak zijn.
Katten zijn solitaire jagers en daarmee ook solitaire eters. Ze vinden het niet prettig om gedwongen naast elkaar te moeten zitten en etenstijd wordt daarmee vaak een stress-moment. Ook gebeurtenissen als verbouwing, verhuizing en andere veranderingen in de dagelijkse routines kunnen ervoor zorgen dat een kat haar eetlust plotseling verliest.

### Carnivoor

Een kat is een carnivoor, een vleeseter, die bovendien erg kieskeurig is en graag de tijd voor zijn maaltijd neemt. Een kat is ook afhankelijker van zijn voer. Zo kan een kat geen vitamine A aanmaken uit caroteen. Een kat heeft vitamine A dus nodig in het voer. Dat geldt ook voor andere stoffen als taurine, arachidonzuur, niacine en arginine. Voor een deel zijn dat aminozuren (eiwitten) die een kat niet zelf kan aanmaken. In het voer van de kat dienen deze stoffen dus aanwezig te zijn, anders wordt het dier ziek.

De eiwit behoefte is ook groot. Het zal duidelijk zijn dat het nog niet zo eenvoudig is aan de voedingsbehoeften van een kat te voldoen. Daarom is het verstandig om een goed merk fabrieksvoer te geven. Op de verpakking moet staan het of het om compleet of volledig kattenvoer gaat. Let daar op! Aangezien de kat een echte vleeseter is, is het van belang dat hij ook echt kattenvoer krijgt. Met name onverzadigde vetzuren zijn heel belangrijk. Als de kat niet in voldoende mate deze essentiële stoffen via het voer opneemt, wordt de vacht dof, wordt hij minder speels en in het ergste geval zelfs ziek. Maar ook aan de andere kant loert gevaar; overdaad schaadt namelijk. Geef de kat niet teveel voer, daarmee doen we meer fout dan goed.

De voeding is afhankelijk van de leeftijd van de kat. Een kitten heeft bijvoorbeeld voeding nodig voor zijn groei. Een kat heeft na twee tot drie uur weer honger daarom zijn kleine porties verspreid over de dag het best. Je kan een kat brokken geven maar ook natvoer. Voor het gebit zijn brokjes beter. Daarom is zeker aan te raden deze iedere dag aan te bieden. Geef daarnaast nooit rauw varkensvlees, dit kan een virus bevatten waar hij ziek van kan worden. De voeding van een kat mag gerust enigszins eentonig zijn, omdat zijn maag- en darmstelsel zich op een bepaalde voeding instelt.

Extra vitamines
Met als doel zo goed mogelijk voor hun huisdier te zorgen, hebben sommige mensen de neiging om vitaminen-, mineralen of wonderpreparaten door het voedsel van de kat te mengen. Als de kat volledig of compleet kattenvoer krijgt, zijn deze extra toevoegingen echter overbodig. Ze kunnen zelfs schadelijk zijn. Bij een overdosis vitamine A kunnen ernstige vergroeiingen van de rugwervels optreden, terwijl bijvoorbeeld een teveel aan magnesiumzouten van invloed is op het ontstaan van blaasstenen. Over het algemeen kan gesteld worden dat het geld voor de extra vitaminen beter besteed kan worden aan goed voer.

Kattengras
Ondanks dat we onze katten dagelijks lekker eten voorschotelen eten ze toch gras........waarom eten katten gras eigenlijk?

Dat katten gras eten lijkt op het eerste gezicht een vreemde gedraging. De kat gaat er immers van braken.

Wanneer katten gras eten is de natuur aan het werk

Katten zijn carnivoren en hun spijsverteringsstelsel is er niet op gemaakt om plantaardig voedsel te verteren. Wanneer katten gras eten gaan ze dan ook meestal braken kort erna.

Wilde katten in de natuur vangen muizen en vogels en werken dit geheel naar binnen, inclusief pluimen, veren en kleine botjes. Om deze niet-verteerbare delen te elimineren gaan katten gras eten en braken, wat de kat een opgelucht gevoel geeft. Dat katten gras eten is dus natuurlijk gedrag, ook al leven ze voornamelijk binnen.

Voordelen van gras voor de kat

Naast het feit dat gras ervoor zorgt dat de kat verlost raakt van onverteerbare stoffen, heeft gras nog andere gezondheidsvoordelen:

- Gras kan een handje helpen bij het opbraken van haarballen. Wanneer een kat zich wast blijven er haren aan de tong kleven. Na verloop van tijd gaan deze haren samenklitten in het spijsverteringsstelsel. Met wat geluk komt een haarbal er vrij gemakkelijk uit doordat de kat braakt. Soms echter, kan de haarbal verder zakken naar de darmen. Is de haarbal te groot, dan kan dit een gevaarlijke obstructie veroorzaken. Om dit te voorkomen eten katten gras (om het braken te vergemakkelijken).

- Gras bevat veel vezels. Vezels hebben tal van voordelen voor de gezondheid. Zo kunnen zij constipatie en diarree helpen voorkomen en zijn vezels goed voor het hart. Tevens zorgen vezels voor een verzadigd gevoel en zorgen ze ervoor dat er meer goede dan slechte bacteriën in de darmen aanwezig zijn.

- In gras zit veel foliumzuur, een belangrijke vitamine. De kat moet net zoals de mens foliumzuur uit de voeding halen, aangezien het lichaam dit zelf niet aanmaakt. Een tekort aan foliumzuur geeft aanleiding tot bloedarmoede.

Opgelet met gras van buiten

Ondanks de vele gezondheidsvoordelen van het eten van gras, is voorzichtigheid geboden met buitengras. Gras is vaak behandeld met pesticiden en andere chemische stoffen.

Kattensnoepjes

Wanneer een kat een complete voeding krijgt dan heeft hij/zij geen kattensnoepjes nodig. De extra vitaminen en andere bestanddelen die in kattensnoepjes verwerkt zijn, kunnen de balans verstoren en wanneer de kat er teveel van eet, gezondheidsproblemen veroorzaken.

Een blokje kaas is zeker geen geschikt snoepje, hierin zitten net zoveel calorieën als voor de mens 2 broodje hamburgers.

Snoepjes geven vooral de eigenaar een goed gevoel. Beperk het geven van kattensnoepjes zoveel mogelijk (+- 2 per dag). In plaats van kattensnoepjes kun je ook enkele brokjes van een andere kattenvoermerk kunnen geven. De kat vindt vooral de extra aandacht van de eigenaar en de smaak en structuur die afwijkt van zijn normale voeding interessant en zal het verschil niet merken tussen smakelijke kattenbrokjes en kattensnoepjes.

Melk
Sommige katten die al geruime tijd geen melk meer hebben gehad, kunnen als ze plotseling weer melk krijgen aan de diaree gaan. Deze dieren missen een bepaald enzym in hun darm (lactase) dat de melksuiker, die in de melk aanwezig is, kan omzetten in bruikbare stoffen. Katten die hun hele leven melk hebben gedronken, hebben dit enzym nog wel. Pas er dus voor op om dieren die al jaren geen melk hebben gehad weer melk te geven.

Water

Zorg ervoor dat de kat altijd vers drinkwater heeft. Vooral bij brokjes is veel drinken belangrijk. Ook als het warm is zal een kat veel meer drinken en dient de eigenaar regelmatig te controleren of de kat nog water heeft. Het is overigens beter om geen gewone melk te geven, bij de meeste katten werkt dit laxerend. Er bestaat speciale melk voor katten. Die is verkrijgbaar bij vrijwel iedere dierenspeciaalzaak.

Verschillen per ras

Onderzoek heeft aangetoond dat een kat gemiddeld 10 keer per dag eet. Een Maine Coon eet gemiddeld 11 keer per dag en een Siamees eet tot wel 22 keer. Ook de manier van eten verschilt. Een Pers gebruikt de onderkant van zijn tong om de voeding te pakken. Terwijl een Maine Coon de bovenkant van zijn tong en vaak de lippen gebruikt.

Op gewicht

Het verschil in gewicht tussen poezen en katers kan groot zijn. Een volwassen kater weegt gemiddeld tussen de 3,5 en 7 kilo. Een poes of jong gecastreerde kater bereikt doorgaans een gewicht tussen de 2,5 en 4,5 kilo. Dit is mede afhankelijk van het ras. Wanneer een kat flink afvalt of aankomt, is er soms sprake van een ziekte. Maar het komt ook vaak voor dat katten een te grote hoeveelheid voedsel krijgen. Hierdoor komenkatten aan en zullen ze gezondheidproblemen ontwikkelen.

Conditie bepalen bij de kat

Door de kat regelmatig te wegen, kun je zien of zijn gewicht toe- of afneemt, maar hoe bepaal je of het lichaamsgewicht van de kat te laag, te hoog of optimaal is? Aan de hand van een aantal criteria wordt de lichaamsconditie van de kat geschat op een schaal van 1 tot 5. (zie fig. 37).

Bij een kat met zwaarlijvigheid zijn de ribben moeilijk te voelen door de aanwezigheid van een dikke vetlaag op de ribben. De staartaanzet en ook andere botuitsteeksels zijn eveneens bedekt met een vetlaag. Het dier heeft geen taille meer en er hangt een vetschort onder de buik van de kat. Van boven af gezien valt op dat de rug van de kat breder is dan gebruikelijk.

Gezondheidsrisico’s door zwaarlijvigheid

Van veel aandoeningen is bekend dat zwaarlijvigheid (en overgewicht in mindere mate) de kans op het ontstaan of voortschrijden van diverse ziektes vergroot. Aandoeningen waarbij zwaarlijvigheid een risicofactor vormt:

- Suikerziekte (Diabetes mellitus)
- Problemen met de lagere urinewegen, zoals een blaasontsteking
- Overbelasting van de gewrichten en het verergeren van gewrichtsslijtage (artrose)
- Niet-allergische huidziekten
- Leververvetting
- Slechte conditie en uithoudingsvermogen.

Mogelijke andere risico’s van zwaarlijvigheid;

- Verhoogd risico bij algehele anesthesie
- Verminderde werking van het afweersysteem
- Problemen bij de bevalling
- Ademhalingsproblemen

VRAGEN KAT

1. Welke voedingsstoffen kunnen katten niet zelf aanmaken, maar hebben ze beslist wel nodig?
2. Welke aminozuren kan een kat niet zelf aanmaken?

1. 3.Waarom is het verstandig om goed fabrieksvoer te geven?

1. Wat voor soort voer kun je nog meer geven aan een kat?
2. Waar moet je voor oppassen wanneer je een kat voert? Hoe kun je dit voorkomen?
3. Waarom eet een kat (katten)gras?
4. Hoe kun je zien of een kat zijn ideale gewicht heeft?
5. A: Wat houdt zwaarlijvigheid in?
   B: Wat zijn de risico’s hiervan?

Voeding kat

Overgewicht bij katten