## Onderzoek naar vrouwen in verzet

De onderbelichte rol van vrouwen in het verzet wordt tegenwoordig steeds meer onderzocht. Wat hebben ze precies gedaan? Deden ze alleen maar koerierswerk of hebben ze ook meegedaan aan gewapende overvallen? Zijn ze in hun verzetsactiviteiten tegengewerkt door verzetsmannen die dachten het beter te weten? Wat is het precieze aantal van vrouwen in het verzet? Wat is de reden waarom ze na de oorlog niet vaak naar buiten traden met hun verhalen?

## Onderzoek

Tijdens de Tweede Wereldoorlog kwamen duizenden mensen in verzet tegen de Duitse bezetters en hun Nederlandse collaborateurs en de maatregelen die zij doorvoeren. Dit verzet, ook wel ‘de illegaliteit’ of ‘de ondergrondse’ genoemd, was heel divers in samenstelling en uiteenlopend in werkzaamheden.

Na de oorlog is in de samenleving echter voornamelijk het gewapend verzet in herinnering gebleven dat vooral werd uitgevoerd door mannen. De cruciale rol die vrouwen speelden binnen het verzet krijgt hierdoor tot vandaag nauwelijks aandacht.

Vrouwen waren belangrijke schakels in de infrastructuur van het verzet en werden, juist omdat ze vrouw waren, minder snel verdacht van verzetswerk. Hun werkzaamheden gingen van het redden van Joodse kinderen tot het zorgen voor onderduikers, van koerierswerk tot vervalsen, van illegale pers maken en verspreiden tot spionage en van sabotage tot liquidaties.

Om dit beeld te veranderen is er onderzoek gedaan en zijn er oproepen uitgezet waarmee een lijst van meer dan 1200 vrouwen gevormd kon worden, die in Noord-Holland in het verzet zaten. En deze lijst wordt nog steeds aangevuld.

### Tentoonstelling

In de tentoonstelling zijn uit deze grote lijst de namen en portretten te zien van 135 verzetsvrouwen op de twee portretmuren die de tentoonstellingsruimte bekleden. In de vitrines worden in zes thema’s de verschillende aspecten van verzet genoemd. Deze thema’s gaan over ‘vervalsingen’, ‘illegale pers’, ‘koerierswerk’, ‘gewapend verzet’ en ‘onderduikers’, maar ook het thema ‘kampleven’ waarin de mogelijke consequenties van verzetswerk getoond worden. Voor de bezoeker wordt bij elke vitrine in een speciaal luisterverhaal het verhaal van de vrouw(en)die in de vitrine genoemd worden, verteld.

De verhalen van de vrouwen die op de portretmuur te zien zijn worden ook verteld in een speciale publicatie die in tentoonstelling te raadplegen is. Deze uitgave is ook los te koop bij de receptie.

### Bezoekinformatie

De tentoonstelling is vrij toegankelijk en vanaf 29 november 2021 permanent te zien in de Heemsteedse Kapel in de Janskerk (Jansstraat 40) in Haarlem. De ruimte is op de begane grond en toegankelijk voor rolstoelbezoekers. De tentoonstelling is geopend van maandag t/m vrijdag 09.00-17.00 uur en elke derde zaterdag van de maand 09.00-16.00 uur. Kijk hier voor de actuele corona-maatregelen.