## 2f. SDG12 Verantwoorde consumptie en productie

## Onderzoek

Lief voor de aarde

Wat is dat, eten dat goed is voor jou en de wereld? En waarom is een stuk vlees minder goed voor het milieu dan een bordje groente en bonen? Vertel over duurzame keuzes. En op welke keurmerken je kunt letten als je boodschappen gaat doen. Duurzaam voedsel is voedsel waarbij tijdens de productie en verwerking rekening is gehouden met milieu, dierenwelzijn, en sociale aspecten.

Duurzaam & Gezond eten https://youtu.be/2pKJJPBLn-0

# Aardig voor de dieren

Je kunt prima vegetarisch eten. Dat is ook beter voor het milieu, want voor het maken van een stukje vlees is veel energie nodig. Waar kies je dan uit?
Een goede vleesvervanger heeft eiwit, ijzer, vitamine B1 of B12 en niet te veel zout. Dat klinkt ingewikkeld maar dat is het niet. Peulvruchten (zoals kikkererwten, linzen, bruine bonen), tofu, tempé, ei en noten zijn vervangers waar dat allemaal in zit.

Een goed weekmenu als je geen vlees eet is dit: 1 dag vis, 2 dagen peulvruchten, 2 dagen een portie noten en 3 of 4 eieren. De meeste winkels verkopen ook vegetarische burgers of balletjes.

Flexi...watte?

Eet je op sommige dagen wel en op andere dagen geen vlees? Dan kun jij jezelf een flexitariër noemen. Eet op de dagen dat je geen vlees eet, bijvoorbeeld ei of peulvruchten.

IJzer

IJzer uit vlees neemt je lijf makkelijk op. Het ijzer dat in ei, noten, peulvruchten, tofu en andere vleesvervangers zit, is iets moeilijker op te nemen. Je helpt je lichaam een handje met deze ijzersterkte tips:

- eet groente of fruit bij elke maaltijd. De vitamine C die daarin zit helpt je lichaam om het ijzer op te nemen.
- eet naast je vleesvervangers ook andere producten met ijzer erin zoals spinazie, andijvie, sla, volkorenbrood, volkoren bulgur, zilvervliesrijst en seitan .

Vitamine B12

In vlees zit vitamine B12, een stofje dat je nodig hebt. Maar het zit ook in andere dierlijke producten zoals eieren, kaas, melkproducten en soms in sojadranken. Keuze zat dus.

Beter voor het milieu

Of het nu groente is die op het land groeit, melk die een koe maakt, of een stukje vlees of vis: eten produceren kost energie. Er is veel ruimte, elektriciteit en water voor nodig. Welke andere keuzes kun je maken om het milieu te helpen, behalve minder of geen vlees eten?

# Lief voor de aarde

Wat je eet, heeft effect op jezelf. Maar ook op het milieu. Het maken van eten kost namelijk energie. Je kunt gelukkig iets doen om te helpen. Maak duurzame keuzes!

Of het nu groente is die op het land groeit, melk die een koe maakt, of een stukje vlees of vis: eten maken kost energie. Er is veel ruimte, elektriciteit en water voor nodig. Gemiddeld heeft elke Nederlander maar liefst twee voetbalvelden nodig om eten te maken. Die ruimte is er niet voor iedereen in de wereld.

##

Duurzaam

Hoe kun je nou duurzamer eten? Het maken van groente kost minder energie dan het maken van zuivel (zoals melk) of vlees. Als je dan ook nog kiest voor eten van het seizoen, dan ben je bewust bezig.

Hoe dat werkt? Een aardbei die op het land groeit heeft veel minder energie nodig dan eentje uit de verwarmde kas of aardbeien die met een vliegtuig uit een ander land komen. Om kassen te verwarmen, is een heleboel elektriciteit nodig. Koop je Nederlandse aardbeien in juni, dan komen ze vers van het land. Dat is beter dan dat je ze in december haalt. Dan groeien aardbeien alleen in een kas of komen ze van ver.

5 duurzame tips

- Eet vooral veel groente en fruit van het seizoen, granen en peulvruchten, bijvoorbeeld bonen.
- Eet niet elke dag vlees.
- Laat snacks, frisdranken en vruchtensappen staan. Die zijn niet alleen niet gezond, ze kosten ook erg veel energie om te maken.
- Gooi zo min mogelijk eten weg
- Water uit de kraan drinken is duurzaam. Je kunt er herbruikbare flesjes mee vullen. Én het is nog gezond voor je ook.

Letten op keurmerken

Er zijn ook keurmerken die je helpen kiezen. Kijk maar of je deze vragen kunt beantwoorden over je boodschappen:

- Is er bij het maken van dit product goed voor dieren gezorgd? Zaten de kippen voor je eieren bijvoorbeeld in kleine hokken? Of konden ze vrij rondlopen?
- Waar is dit product gemaakt? Komen de boontjes uit Nederland of uit Kenia? Vaak geldt: Hoe verder weg, hoe slechter voor het milieu.
- Staat er een plaatje op met Fair Trade? Dan betekent dat dat de boeren die dit product in verre landen hebben gemaakt dat onder goede omstandigheden hebben gedaan. En dat ze goed zijn betaald. Je vindt het fair-trade logo bijvoorbeeld op bananen en chocolade.

# Hup naar de winkel

Heb je een recept uitgezocht? Dan weet je wat je nodig hebt. Volg dit stappenplan voor je naar de winkel rent.

- Reken uit hoeveel je nodig hebt voor het aantal mensen waar je voor gaat koken. Soms moet je de hoeveelheden delen door twee of juist vermenigvuldigen.
- Kijk in de (koel)kast wat je al in huis hebt.
- Maak een lijstje van wat je wil kopen. Zo vergeet je niks. En je neemt niets mee dat je niet nodig hebt.

- Ga boodschappen doen.
- Berg alles op tot je gaat koken. Let op dat je gekoelde dingen thuis ook weer in de koelkast stopt!

Kookles

Vrienden Valentijn en Sam willen een recept koken van oma. Kok Pierre Wind laat in deze video zien hoe ze dat doen. Ook vertelt hij hoe je gezond en duurzaam eet met de Schijf van Vijf.

Boodschappen doen

Op naar de supermarkt! Waar kun je allemaal op letten?

Etiketten lezen

Je kunt voor je iets in je winkelmandje gooit, eerst het etiket bekijken. Het is leuk om te zien wat er allemaal in de pakjes en zakjes zit die je koopt. Er staat bijvoorbeeld op hoeveel suiker en zout er in een product zitten. Met deze informatie kun je slim kiezen voor gezondere boodschappen.

###

Monitor Duurzaam Voedsel 2020

## Verwerking

OPDRACHT:
Maak een fysiek product en een digitaal product over SDG12 Verantwoorde consumptie en productie.