## Contact met zeedieren: kwal en pieterman

Wanneer je op het strand wandelt of in zee gaat zwemmen, kun je in contact komen met kwallen. Op hun lichaam bevinden zich netelcellen die een stof afscheiden om hun prooi te verlammen. Ook andere neteldieren, zoals zeeanemonen of koraal, kunnen irritaties veroorzaken bij mensen. De pieterman is een stekende bodemvis die zich verschuilt op de bodem van de zee tussen het zand. Meestal is de prik alleen pijnlijk en hinderlijk, maar soms kan deze zelfs een shock of infectie veroorzaken.

Wat stel je vast?

- Bij een ernstige reactie: Ernstige zwelling, roodheid, jeuk en pijn, veel meer verspreid over het hele lichaam. Soms erg ziek, met mogelijk 'shock'-verschijnselen.
- Meestal: Plaatselijke zwelling, roodheid, jeuk en soms wat pijn.

Wat doe je?

- Bij een ernstige reactie: Bel of laat 1-1-2 bellen en laat het kind liggen.
- De meeste klachten van kwallensteek verdwijnen meestal binnen 15 minuten.
- Probeer aanwezige netelcellen eerst weg te schrapen.
- Steken van zeedieren (kwallen en pietermannen) bij voorkeur behandelen door onderdompeling in heet water. Zo heet als verdragen kan worden.
- Geen heet water beschikbaar: spoel met zeewater of gebruik een hotpack of coldpack.

Het is belangrijk om je te realiseren dat kwallen aan de Nederlandse kust nooit echt gevaarlijk zijn. Azijn kan bij tropische kwallen levensreddend zijn (informeer ter plaatse). Ook andere neteldieren zoals zeeanemonen of koraal kunnen reacties veroorzaken bij mensen.

Na aanraking met de tentakels van een kwal moet je vooral van de gestoken plek afblijven. Wrijven met zand of handdoeken verergert de pijn. Wrijven zorgt ervoor dat de naaldjes verder in de huid worden gedrukt en de eventuele niet afgegane netelcellen alsnog afschieten.

Artikel in de Volkskrant over de pieterman

Kwallenradar