## 15.3 Pijnbehandeling

Het behandelen van pijn kan met behulp van medicatie of niet medicamenteuze behandeling gedaan worden. Bij niet medicamenteuze behandeling wordt vaak de fysiotherapie ingeschakeld.

Bij behandeling van medicijnen, dan wordt de WHO-pijnladder gehanteerd.

Deze pijnladder hanteert vijf stappen betreffende behandeling van pijn.

- Stap 1: Paracetamol.
- Stap 2a: NSAID's (Non Steroidal Anti-Inflammatory Drug) in vorm van gel zoals diclofenac gel of ibuprofen gel.
- Stap 2b: Orale NSAIDS: Naproxen, Ibuprofen of Diclofenac. Gebruik geeft wel een risico op maag/darmklachten
- Stap 3: zwakwerken opioïde: Tramadol
- Stap 4: sterkwerkend opioïde: Morfine in orale vorm of trandermale een fentanyl pleister, oxycoden. Nadeel met name bij oxcycoden kan deze verslavend werken. Bekende bijwerkingen zijn misselijkheid (metoclopramide wordt dan gegeven) en obstipatie (lactose of marcogel wordt dan gegeven).
- Stap: Subcutane of intraveneuze toediening van een sterkwerkende opioïden