## Introductie

Klimaatverandering is een hot item en veel in het nieuws. En dan vooral de vraag of en in hoeverre de mens door zijn handelen bijdraagt aan klimaatverandering.
Het staat in ieder geval vast dat het klimaat ook zonder menselijk ingrijpen verandert. Zo weten we bijvoorbeeld dat Nederland 150.000 jaar geleden deels door dikke lagen landijs was bedekt en dat het noordpoolgebied ongeveer 55 miljoen jaar geleden een tropisch klimaat had met een gemiddelde jaartemperatuur van 23 graden °C. In onze tijd is dat -18 graden °C.
Kennelijk is het klimaat in Nederland en ergens anders op aarde niet voor de eeuwigheid gegeven. Klimaten zijn veranderd in het verleden en dat zal ook in de toekomst gebeuren.
Deze opdracht gaat in op het waarom.