## Stap 2 - Klimaatverandering

Klimaatverandering is dus van alle tijden, maar we hebben slechts gegevens van de afgelopen 150 jaar. Daarvoor werden deze gegevens niet bijgehouden of vastgelegd.
Hoe kunnen we dan terugkijken naar het klimaat in het verleden? De antwoorden vinden we … op zee!
Bekijk de volgende video.
Je weet nu dat er organismen zijn gevonden op de Noordpool die in de tropen voorkomen.
Misschien dat er ooit, 55 miljoen jaar geleden, palmbomen groeiden op wat nu op de Noordpool is. Interessant misschien, maar wat hebben we aan die kennis?
Appy Sluijs van het Nederlandse Instituut voor Onderzoek op Zee zegt daarover: “Om betere scenario’s te maken voor het klimaat in de toekomst, moeten we eerst weten hoe het klimaat in het verleden is veranderd.”
We kijken naar het verleden in de hoop betere voorspellingen over de toekomst te kunnen doen. Daarvoor worden klimaatmodellen gebruikt. Dat zijn computermodellen waarin van een complex systeem een aantal variabelen zijn opgenomen. Daarbij moet je denken aan verzamelde gegevens en aan natuurkundige wetten.
De huidige klimaatmodellen geven grote verschillen in de voorspellingen en zijn blijkbaar nog niet betrouwbaar. Stijgt de gemiddelde temperatuur deze eeuw met 1 of met 6 oC*? Stijgt de zeespiegel over dertig jaar met 2 centimeter of met 2 meter?
* Het IPCC (Intergovernmental Panel on Climate Change) kwam in 2007 aangaande temperatuurverschillen van de komende eeuw met een marge van 1.4-5.6oC

#### Klimaatsceptici versus mensen die bezorgd zijn over het klimaat

Donald Trump, de president van de Verenigde Staten van 2017 tot 2021 noemde klimaatverandering een hoax (Engelse benaming voor: bedrog, list of nepwaarschuwing). Letterlijk twitterde hij in 2012, voor hij president werd:

'The concept of global warming was created by and for the Chinese in order to make U.S. manufacturing non-competitive.'

En toen de temperatuur in januari 2017 in New York onder nul lag en het buiten hard vroor:

'This very expensive GLOBAL WARMING bullshit has got to stop. Our planet is freezing, record low temps, and our GW scientists are stuck in ice.'

In elk land zijn er wel mensen die niet willen aannemen dat klimaatverandering (mede) is veroorzaakt door menselijke activiteiten. Zij verwarren het dagelijks weer van het moment met het klimaat of wijzen erop dat de klimaatverandering past binnen de natuurlijke afwisseling van koude en warme perioden die de aarde al miljoenen jaren kent.
Toch zijn de klimaatsceptici in de minderheid. De meeste wetenschappers en politici en de meeste gewone burgers zijn ervan overtuigd dat de huidige klimaatverandering door de mens is veroorzaakt en dat we actie moeten ondernemen voordat het te laat is.
Op 12 december 2015 spraken 195 landen af op de Klimaattop van Parijs dat ze concrete stappen zouden nemen die moeten leiden tot een beperking van de opwarming van de aarde tot ruim onder de 2 graden Celsius in 2100.
De Nederlandse staatssecretaris van het destijds ministerie van Infrastructuur en Milieu zei daarover: "Het tekenmoment van dit Klimaatakkoord bevestigt nog eens dat de wereld wil werken aan het beperken van de temperatuurstijging en de desastreuze gevolgen van klimaatverandering. Alleen moeten de afspraken nu snel omgezet worden in acties. Daar zijn we al hard mee bezig, want we staan voor een forse opgave. De tijd tikt."
Het ministerie bracht ter gelegenheid van de Klimaattop enkele video's uit om het Nederlandse publiek te informeren, waaronder deze:

Het ministerie gaat ook in op de gevolgen voor Nederland en de maatregelen die Nederland moet nemen naar aanleiding van het Klimaatakkoord.

De Nederlandse regering heeft natuurlijk de taak om het Nederlandse publiek te informeren, maar besef wel dat klimaatproblematiek bij uitstek een wereldprobleem is. Maatregelen die we hier nemen, gaan het probleem op wereldschaal niet oplossen.
Dit soort problemen kunnen alleen in internationaal verband worden aangepakt en wel op basis van vrijwilligheid. Er is geen instantie die autonome landen kan dwingen om milieumaatregelen te treffen. Een complicerende factor daarbij is dat de grootste veroorzakers van de klimaatverandering er niet zelf de grootste slachtoffers van zijn.
De gevolgen komen vooral terecht bij de wereldbewoners, mens en dier, die zich er maar moeilijk tegen kunnen beschermen.