## Intensivering en concentratie

Rijdend over het platteland, zie je zomers vaak koeien buiten lopen. De grootte van de koppel, geeft je een indruk van de grootte van het bedrijf. Hoe meer grasland je ziet, hoe belangrijker de melkveehouderij voor dat gebied is. De varkenshouderij speelt zich veel meer af in de stal.

Intensieve veehouderij

Om varkens te houden heb je nauwelijks grond nodig, een varkensstal is voldoende. We spreken van intensieve veehouderij als op een kleine oppervlakte grond heel veel dieren worden gehouden.

Overal in Nederland zou je varkens kunnen houden. Toch kom je in bijvoorbeeld Noord-Holland veel minder varkens tegen dan in Noord-Brabant en op de Veluwe. Intensieve veehouderij tref je vooral aan op de zand- gronden. In het verleden kwamen op deze arme zandgronden her en der wat schaapkuddes voor. Dit was een armoedig bestaan. Totdat er mogelijkheden kwamen om op een intensieve, bijna fabrieksmatige, manier vee te houden. De boeren in deze gebieden maakten daar dankbaar gebruik van om hun inkomens te verbeteren. De varkens zelf leverden inkomsten op, en ook de grond werd vruchtbaarder door het gebruik van de varkensmest.

Concentratie op zandgronden Zuidoost-Nederland

De varkenshouderij is vooral te vinden op de zandgronden in het zuiden en oosten van Nederland. Dat is van oudsher zo gegroeid dankzij gunstige vestigingsfactoren. Dat leidde tot het intensiever houden van dieren en dus een hogere productie per oppervlakte-eenheid. De matige kwaliteit van de grond leent zich niet voor grootschalige grondgebonden activiteiten. Het verbouwen van mais als krachtvoer voor het eigen bedrijf vindt nog wel plaats.
De Nederlandse varkenshouderij is sterk geconcentreerd in de zandgebieden van Noord-Brabant, Noord-Limburg, Gelderland en Overijssel. Dat is historisch gegroeid dankzij gunstige vestigingsfactoren zoals goede ligging ten opzichte van grote consumptiegebieden (Ruhrgebied, Parijs), en de gunstige infrastructuur voor transport dankzij ruime beschikbaarheid van binnenhavens, vaarwegen en verkeerswegen. Andere belangrijke drijvende krachten waren het hoge niveau van onderwijs, efficiënte kennisuitwisseling, goedopgeleide arbeidskrachten. Al deze factoren in combinatie met beperkte beschikbaarheid van grond, met als gevolg hoge grondprijzen, stimuleerden het intensiever houden van dieren en dus een hogere productie per oppervlakte-eenheid. Schaalvergroting De laatste 50 jaar is het aantal varkens in Nederland fors gestegen. Het aantal bedrijven met varkens is daar- entegen flink gedaald. We spreken hier van een sterke schaalvergroting. Een van de oorzaken van deze sterke schaalvergroting is de automatisering. De verdergaande automatisering maakt het mogelijk steeds meer dieren per arbeidskracht te verzorgen. Daarnaast stelt de overheid steeds strengere milieueisen aan het houden van varkens. Door de milieu wetgeving worden varkenshouders gedwongen dure investeringen te doen. Wanneer een bedrijf veel dieren heeft, worden deze investeringen en daarmee ook de kosten per dier lager.