## 2. Determineren

## Onderzoek

Dit eerste deel heet 'determineren'.

Dieren, planten, schimmels: alles wat op aarde leeft noemen we organismen. Die organismen zijn allemaal ingedeeld in "hokjes".

Of je als organisme in een bepaald "hokje" wordt ingedeeld, hangt af van bepaalde eigenschappen van dat organisme. Er wordt dan bijvoorbeeld gekeken of er in de cel een celkern zit of dat een organisme zijn eigen voedsel kan maken. Dat kijken naar de eigenschappen van een organisme en op het organisme een naam geven noemen we determineren.

Je hebt in jouw omgeving verschillende dieren gefotografeerd. Al deze dieren hebben een naam. Het is soms lastig om de juiste naam te vinden, maar dat is wel het proberen waard.

Een eenvoudiger manier van organismen in "hokjes" te delen is door te kijken naar wat zij eten. Er zijn bijvoorbeeld herbivoren, carnivoren en omnivoren.

➜ Bekijk de onderstaande video om meer te leren over herbivoren, carnivoren en omnivoren.

Je kunt ook onderzoeken of dieren een producent, consument of predator zijn.

Een producent is een organisme die voedsel maakt. Denk bijvoorbeeld aan een boom waaraan appels groeien: die appels kunnen door andere dieren of mensen gegeten worden. Een appelboom is daarom een producent. Gras, wortels, zeewier: dit zijn allemaal voorbeelden van producenten.

Consumenten zijn dieren die leven van planten of andere dieren. Een konijn eet bijvoorbeeld wortels en is dus een consument.

Predatoren zijn dieren die jagen op andere dieren. Een vos jaagt bijvoorbeeld op een konijn is en daarom een predator. Een predator wordt zelf niet meer door andere dieren opgegeten. Wij als mensen zijn bijvoorbeeld toppredator: wij eten een heleboel dieren, maar wij worden (bijna) nooit zelf door een dier opgegeten.

## Verwerking

➜ Maak van tien van je gefotografeerde dieren een paspoort (zie je werkboekje). Je brengt van ieder dier het volgende in kaart:

- De naam van het dier
- Of het dier een producent, consument of predator is
- Wat het dier eet
- Hoe oud het dier gemiddeld wordt
- Welk zintuig het beste is ontwikkeld
- Door welke bijzondere eigenschap(pen) het dier kan overleven
- Of het dier alleen of in een groep leeft
- In wat voor omgeving dit dier het beste kan overleven.