## 2. Determineren

## Onderzoek

Dit eerste deel heet 'determineren'.

Dieren, planten, schimmels: alles wat op aarde leeft noemen we organismen. Die organismen zijn allemaal ingedeeld in "hokjes".

Of je als organisme in een bepaald "hokje" wordt ingedeeld, hangt af van bepaalde eigenschappen van dat organisme. Er wordt dan bijvoorbeeld gekeken of er in de cel een celkern zit of dat een organisme zijn eigen voedsel kan maken. Dat kijken naar de eigenschappen van een organisme en op het organisme een naam geven noemen we determineren.

Voor biologie is kunnen determineren belangrijk. Er zijn op internet diverse zogenaamde "determinatietabellen" te vinden om organismen op naam te kunnen brengen.

Je hebt in jouw omgeving verschillende dieren gefotografeerd. Al deze dieren hebben een naam. Het is soms lastig om de juiste naam te vinden, maar dat is wel het proberen waard.

Een eenvoudiger manier van organismen in "hokjes" te delen is door te kijken naar wat zij eten. In een ecologisch systeem zijn organismen van elkaar afhankelijk als het gaat om de voedselverdeling. Er ontstaan dan zogenaamde trofische niveaus (zie plaatje hieronder)

#### Trofische niveaus

Trofisch niveau | Soort eters | Voorbeeld organisme
Producent (1ste schakel) |  | Gras, zeewier, eik
Consument van de eerste orde (2de schakel) | Herbivoor of Omnivoor | Konijn, Sprinkhaan
Consument van de tweede orde (3de schakel) | Carnivoor of Omnivoor | Rat, Spin
Consument van de derde orde (4de schakel) | Carnivoor of Omnivoor | Vos, Havik
Reducent |  | Bacterie, schimmel

## Soorten eters

## Verwerking

➜ Maak van tien van je gefotografeerde dieren een paspoort (zie je werkboekje). Je brengt van ieder dier het volgende in kaart:

- De naam van het dier
- Het trofisch niveau
- Wat het dier eet
- Hoe oud het dier gemiddeld wordt
- Welk zintuig het beste is ontwikkeld
- Door welke bijzondere eigenschap(pen) het dier kan overleven
- Hoe een levensgemeenschap van jouw groep dieren eruitziet
- In wat voor ecosysteem jouw dieren leven en waar dit systeem aan moet voldoen

In de verwerking van dit onderdeel beantwoord je een aantal vragen in je werkboekje.

➜ 1. Wat valt je op aan het aantal individuen op elk trofisch niveau? Is dat hetzelfde of verschilt dat?

➜ 2. Zijn alle herbivoren consumenten, of produceren ze ook?

➜ 3. Zijn alle consumenten van de derde orde carnivoren? Of kunnen ze ook alleseters of planteneters zijn?

➜ 4. Waar staan omnivoren in de voedselpiramide? Aan welk trofisch niveau kun je ze koppelen?