# Extra

Het nachtlampje wat jullie gaan maken bestaat uit een systeem. Dit systeem zorgt ervoor dat de lamp aangaat wanneer het donker wordt. In een systeem zitten altijd 4 belangrijke onderdelen, invoer, verwerking, uitvoer en controle.

### Systeem 1 (de mens)

Voorbeeld:

Je wilt een telefoon oppakken van de tafel. Dan ziet het proces voor de mens er zo uit:

- Invoer (zintuigen): je ogen kijken naar de telefoon.
- Verwerking (hersenen): je weet nu waar de telefoon ligt en kan de armen de juiste kant opsturen.
- Uitvoer (spieren): je armen en handen komen in beweging en pakken de telefoon.
- Controle (hersenen): je controleert of je de telefoon vast hebt. Dit kan door opnieuw met je ogen te kijken, of met je handen te voelen.

### Systeem 2 (een machine)

Voorbeeld: Een brandalarm gaat af omdat het te warm is.

- Invoer (sensor): een temperatuurmeter meet de temperatuur.
- Verwerking (processor): de processor vergelijkt de temperatuur en kijkt of het acceptabel is.
- Uitvoer (actuator): een luidspreker maakt een heel luid geluid.
- Controle processor): de processor kijkt of de luidspreker stroom krijgt en correct werkt.

In de twee voorbeelden hierboven staan 3 nieuwe termen: sensor, processor en actuator. Wat betekent dit?

### Sensor.

In het menselijk systeem zijn onze zintuigen de sensoren. Een sensor kan informatie uit de wereld ontvangen. Een microfoon krijgt geluid. Een temperatuurmeter meet de temperatuur. In het nachtlampje waar jullie gaan maken gebruiken we een LDR. Dat betekent een Light Dependant Resistor. Dat is een sensor die reageert op licht.

### Processor.

Een processor is net zoals de hersenen. Het slimme gedeelte van het systeem. In je telefoon zit een kleine chip die we letterlijk de processor noemen. Die doet al het nadenk werk van de telefoon. In nachtlampje zit ook een processor, de transistor! Deze transistor werkt wanneer het invoer ontvang van de sensor.

### Actuator.

Een actuator voert iets uit. Een luidspreker maakt geluid. Een motor gaat draaien. En bij het nachtlampje wat jullie gaan maken gaat een lampje aan.