## 4. Infuus- en spuitpomp

Een infuuspomp of spuitpomp bestaat uit een pomp die een hoeveelheid vloeistof over een bepaalde tijd toedient. Men maakt een onderscheid tussen een spuitpomp en een infuuspomp.

Een spuitpomp is opgebouwd uit een pomp met daaraan gekoppeld een spuit. De pomp drukt de spuit met een gelijkmatige snelheid leeg. Een spuitpomp wordt gebruikt voor het toedienen van kleine hoeveelheden vocht en voor het toedienen van medicatie waarbij de dosis zeer nauwkeurig moet zijn.

www.mobypicture.com www.erasmusmc.nl

Bij een infuuspomp wordt de spuit vervangen door een infuus. Deze pomp wordt gebruikt voor het toedienen van grotere volumes.

www.medidisequipement.nl

Bij een spuitpomp wordt de medicatie meestal opgetrokken in een spuit van 50 ml. Vaak dient zij hiervoor te worden verdund. Elk ziekenhuis en/of elke afdeling maakt gebruik van een eigen protocol om in de voor hun meest gebruikte verdunning te voorzien. Dit noemt men ook wel standaardoplossingen. Het belangrijkste doel van standaardoplossingen is om de werkmethode te vereenvoudigen zodat er minder fouten kunnen optreden en men vlugger kan werken in acute situaties.

Deze standaardoplossingen moeten continu worden toegediend aan de voorgeschreven dosis. Deze kan op verschillende manieren worden geformuleerd:

- µg/kgLG/min (Gamma)
- IE/u
- mg/kgLG/u
- mg/24u
- IE/24u

4.1 µg/kgLG/min

Gamma's worden gebruikt bij het toedienen van Dobutrex®, Dynatra®, Sufenta®, Levophed®, Nimotop®,...

Berekening:
Bij het verdunnen van een geneesmiddel wordt gestreefd naar een verhouding van 1/1 of een afgeleide hiervan.
Om bijvoorbeeld 1 Gamma toe te dienen aan de patiënt en de hoeveelheid in ml/u af te lezen, kan de berekening als volgt gemaakt worden.

50mg op 50 ml (1/1)

50mg / 50 ml

50000 µg / 50 ml

1 µg -> 50 ml / 50000 µg

1 µg -> 1 ml / 1000 µg

1 µg/kg -> 1 ml / 1000 µg x LG

1 µg/kg LG/u -> 1 ml / 1000 µg x kg LG x 60 (1 uur = 60 min)

Vereenvoudigd wordt dit dus:

1 Gamma = 1 µg/kg LG/u = LG (kg) x 6 / 100 Dit is voor een verdunning van 1/1! Voor een andere concentratie dan 1/1, gebruiken we de volgende redenering: Bij een concentratie van x/1 (en x is groter dan 1) moeten wij de bijkomende gamma delen door x Bij een concentratie van x/1 (en x is kleiner dan 1) moeten wij de bijkomende gamma's vermenigvuldigen met x

Voorbeeld:
Dobutrex® 250 mg / 20 ml (=Dobutamine)
Vorm/concentratie van 1 flacon = 20 ml = 250 mg opgelost in 50 ml

Gewicht van de patiënt is 80 kg.
Er is gevraagd om deze patiënt 8 Gamma toe te dienen.

Oplossing:
250 mg = 50ml

250000 µg = 50 ml

1 µg = 50 ml / 250000 µg

1 µg -> 1 ml / 1000 µg

1 µg/kg/u = 50 ml / 250000 µg x 80 x 60

1 Gamma = 0,96 ml/u

8 Gamma = 7,68 ml/u

Met de verkorte formule wordt dit:

1 gamma = LG x 6 / 100

Hou rekening met de verhouding 5/1!

80 x 6 / 100 = 4,8 ml/u

8 Gamma = 4,8 x 8 = 38,4 ml/u

38,4 / 5 (concentratie 5/1) = 7,68 ml/u

Dus 8 Gamma = 7,68 ml/u

4.2 IE/u

Bijvoorbeeld Actrapid® 100 IE / ml in 10 ml flacon
Vorm/concentratie van 1 flacon = 10 ml = 100 IE / mll

Er is gevraagd om deze patiënt 4IE/u toe te dienen.

Oplossing:
Men weet dat 100 IE = 1 ml
Maak eerst een standaardoplossing van 50 IE / 50 ml

Trek hiervoor 50 IE op in een insulinespuit (=0,5ml) en breng deze in een spuit van 50 ml die reeds voorgevuld is met 49,5 ml NaCl 0,9%

Dus: 50 IE / 50 ml -> 1 IE / 1 ml -> 4 IE = 4 ml/u
De infuuspomp wordt dus ingesteld op 4ml/u

4.3 mg/kgLG/u

Bijvoorbeeld Diprivan® gebruiksklaar in een verdunning van 500 mg/50ml.
Gewicht van de patiënt is 80 kg.

Er is gevraagd om deze patiënt 1 mg Diprivan®/kgLG/u toe te dienen.

Oplossing:
Men weet reeds dat de Diprivan® gebruiksklaar is in een verdunning van 500 mg/50ml.
1mg = 50 / 500ml

1mg/kg -> 80kg x 1 mg = 80 mg

80 mg = 50/500 ml x 80 mg

80 mg -> 8 ml/u

4.4 mg/24u

Er is gevraagd om Cordarone® 900mg over 24u te geven met een spuitpomp.
Je weet dat 1 ampulle Cordarone® 150mg/3ml bevat. Hoa ga je te werk?

Oplossing:
Vorm/concentratie van 1 ampulle = 3 ml = 150 mg
150 mg = 3 ml

1 mg = 3 ml / 150 mg

900 mg = 3/150x900

Dus 18 ml Cordarone® optrekken + 32 ml Glucose 5% om dan 48 ml te bekomen aan 2 ml/u.

4.5 IE/24u

Er is gevraagd om 5000 IE Heparine® in bolus te geven en nadien 25000 IE toe te dienen over 24 uur. Je weet dat 1 flacon van 1 ml 5000 IE Heparine® bevat.

Oplossing:
Vorm/concentratie van 1 flacon = 5000 IE Heparine®
5000 IE op 1 ml dus eerst 1 ml in bolus te geven.

Daarna 5 ml Heparine® optrekken ( =25000IE) en aanlengen tot 48 ml.
Toe te dienen met behulp van een spuitpomp aan 2 ml/u.