## Verlichting 1650 - 1900

Welke ideeën ontstonden tijdens de Verlichting over een meer rechtvaardige samenleving (1650-1789)?

Onderwerpen en begrippen | Dit weet ik
absolute macht |
wetenschappelijke revolutie |
rationeel optimisme, ‘verlicht denken’, godsdienst, politiek, economie en sociale verhoudingen |
ancien régime, verlicht absolutisme |
ontdekkingsreizen, ambachtelijke technieken, humanistische tekstanalyse, het rationalisme van Descartes, het empirisme van Locke |
natuurwetten van Newton |
de reikwijdte van het menselijke verstand |
natuurrechten, sociaal contract |
Montesquieu over de scheiding der machten |
economische ideeën van Adam Smith |
verlichtingsideeën |
centralisatie door vorsten, droit divin |
verlichtingsdenken |

Hoe werden verlichte ideeën tijdens de democratische revoluties in de Verenigde Staten en Frankrijk in de praktijk gebracht (1776–1813)?

Onderwerpen en begrippen | Dit weet ik
rationeel optimisme, ‘verlicht denken’ |
uitbouw van de Europese overheersing, plantagekoloniën, transatlantische slavenhande, abolitionisme |
democratische revoluties, discussies over grondwetten, grondrechten en staatsburgerschap |
zelfbeschikking |
committees of correspondence. |
het pamflet Common Sense van Thomas Paine |
constitutionele monarchie (Frankrijk), censuskiesrecht |
tweede revolutie in 1792, jakobijnen |
Napoleon, code Napoléon |

In welke mate bepaalden verlichtingsideeën de politieke cultuur in Europa (1813-1900)?

Onderwerpen en begrippen | Dit weet ik
industriële revolutie, industriële samenleving |
de 'sociale kwestie', emancipatiebeweging |
liberalisme, nationalisme, socialisme, confessionalisme, feminisme |
Congres van Wenen in 1814-1815 |
vrijheid van het individu, gelijke burgerrechten, kiesrecht |
de afscheiding van België |
de Nederlandse grondwet door Thorbecke |
coöperaties, vakbonden, politieke partijen |
anarchisten, communisten, Karl Marx |
burgerlijk gezinsideaal, feminisme, Aletta Jacobs |
prostitutie, drankmisbruik, opvoeding |
Aristocratische kringen, conservatieve en confessionele politieke partijen |