# Arbeid en productie (EC.K.5A)

Als je alle examenstof hebt geleerd kun je: aan de hand van voorbeelden uit het bedrijfsleven het verband leggen tussen de begrippen (bedrijfs)kosten, investeren, kapitaalintensieve productie, arbeidsintensieve productie, toegevoegde waarde, opbrengsten, winst en verlies en berekeningen in dit verband maken met behulp van verstrekte of verzamelde gegevens in een realistische context

De begrippen die je bij dit domein in ieder geval moet kennen luiden als volgt:

Onderwerpen en begrippen | Dit weet ik
(bedrijfs)kosten |
investeren, kapitaalintensieve productie, arbeidsintensieve productie, toegevoegde waarde |
afzet, marktaandeel, omzet |
verkoopprijs, BTW, accijnzen |
kostprijs, bedrijfskosten, vaste kosten, variabele kosten |
brutowinst, brutowinstopslag, nettowinst |

Je kan: aan de hand van voorbeelden de samenhang verklaren tussen de begrippen arbeidsverdeling, arbeidsmotieven, arbeidsproductiviteit, productiecapaciteit, economische groei, crisis, recessie, welzijn en welvaart en in dit verband arbeidsverdeling in en buiten het samenlevingsverband en tussen bedrijven onderscheiden

De begrippen die je bij dit domein in ieder geval moet kennen luiden als volgt:

Onderwerpen en begrippen | Dit weet ik
arbeidsverdeling |
productiesectoren, primaire sector, secundaire sector, tertiaire sector, quartaire sector, |
arbeidsproductiviteit |
Arbowet |
automatisering. mechanisering |
arbeidsmotieven, emancipatie, deeltijdarbeid |

Je kan: aan de hand van voorbeelden uit je eigen omgeving economische aspecten van betaalde en onbetaalde arbeid noemen / beschrijven

De begrippen die je bij dit domein in ieder geval moet kennen luiden als volgt:

Onderwerpen en begrippen | Dit weet ik
arbeidsmotieven, zwart werk, grijs werk |
arbeidsmarkt, arbeidsoverschot , arbeidstekort, arbeidsbezetting, |
arbeidsschaarste, overspannen arbeidsmarkt, gespannen arbeidsmarkt, krappe arbeidsmarkt, ruime arbeidsmarkt |
beroepsbevolking |
(internationale) concurrentiepositie, |

Je kan: vormen, oorzaken en gevolgen van geregistreerde en verborgen werkloosheid aan de hand van voorbeelden beschrijven/noemen, zowel in de eigen omgeving als op nationaal niveau

De begrippen die je bij dit domein in ieder geval moet kennen luiden als volgt:

Onderwerpen en begrippen | Dit weet ik
regionale werkloosheid, seizoenswerkloosheid, frictiewerkloosheid |
UWV, uitkeringen, werkloosheidsuitkering |
arbeidsbemiddeling |
conjunctuur, conjuncturele werkloosheid, |
investeringen, export, overheidsbestedingen, |
loon-prijsspiraal, |
structurele werkloosheid |
staking, massaontslag, politieke instabiliteit |

Je kan: aan de hand van voorbeelden mogelijkheden tot bestrijding van werkloosheid noemen/beschrijven, zowel in de eigen omgeving als op nationaal niveau

De begrippen die je bij dit domein in ieder geval moet kennen luiden als volgt:

Onderwerpen en begrippen | Dit weet ik
loonkosten, sociale premies, belastingen |
overheidsuitgaven |
aanbestedingen |
Subsidies, loonkostensubsidie |
innovatie |
loonmatiging, (om)scholing |

Je kan: In verschillende situaties van productie beschrijven dat zich keuzeproblemen voordoen in de afweging van kosten tegenover baten in engere zin en in de afweging van maatschappelijke kosten en baten

De begrippen die je bij dit domein in ieder geval moet kennen luiden als volgt:

Onderwerpen en begrippen | Dit weet ik
maatschappelijk verantwoord ondernemen (mvo) |
duurzaamheid |
externe effecten |
bedrijfskosten |