# Criminaliteit en rechtstaat (ML2.K.8)

Als je alle examenstof hebt geleerd kun je: aard, ontwikkeling en omvang van criminaliteit als maatschappelijk probleem herkennen en beschrijven.

De begrippen die je bij dit concept in ieder geval moet kennen luiden als volgt:

Onderwerpen en begrippen | Dit weet ik
criminaliteit, waarden, normen, handhaven, openbare orde |
particuliere beveiliging, verzekeringsbedrijven, premies |
delicten, rechtsgevoel, morele verontwaardiging |
normvervaging, vertrouwen, eigenrichting, Wetboek van Strafrecht |
rechtsregels, fatsoensnormen, tijd- en plaatsgebonden, godslastering, homoseksualiteit, gedoogbeleid, prostitutie |
abortuswet, euthanasiewet |
cijfers/statistieken, politiestatistieken, slachtofferonderzoek, daderonderzoek |
delicten, fraude, aangiftebereidheid, seksueel geweld, vandalisme |
bevolkingsopbouw en –groei, opsporingsbeleid, slachtofferonderzoek, |

Je kan: de kenmerken van de rechtsstaat herkennen in het straf- en procesrecht

De begrippen die je bij dit domein in ieder geval moet kennen luiden als volgt:

Onderwerpen en/of begrippen | Ken ik ze?
rechtsstaat, overheidsmacht, rechtsbescherming, rechtszekerheid, rechtsgelijkheid |
machtenscheiding, onafhankelijk, uitvoerende macht, wetgevende macht, |
grondrechten, parlementaire democratie |
strafrecht, strafproces, strafbaar gedrag, delictsomschrijving, noodweer, overmacht |
achtergrond, persoonlijke eigenschappen, ontoerekenbaarheid |
levenslang, strafblad, maximumstraf, overtreding, kantonrechter |
advocaat, verdachte, reclassering, slachtoffers, hechtenis, Huis van Bewaring, |
verdachte, strafbaar feit, inverzekeringstelling, advocaat/raadsman |
officier van justitie, openbare aanklager, aanklacht/ tenlastelegging, verhoor, getuigen, deskundigen, requisitoir, pleidooi, uitspraak, schadevergoeding, Reclassering |
wijzenrecht, DNA-onderzoek, vingerafdruk |
hoger beroep, voorlopige hechtenis, verjaren, toerekenbaarheid, |
Jeugdstrafrecht, rechtszittingen, tuchtschool, kinderrechter, ondertoezichtstelling, gezinsvoogd, |
civiele sector, strafsector, bestuursrecht |
klassenjustitie, justitie, etnische groepen, rechtsongelijkheid, rechtsbijstand, autochtonen, discriminatie, racisme |

Je kan: oorzaken van criminaliteit herkennen en beschrijven.

De begrippen die je bij dit domein in ieder geval moet kennen luiden als volgt:

Onderwerpen en/of begrippen | Ken ik ze?
kleine criminaliteit, vandalisme |
gelegenheidsmotief, normvervaging, pakkans, groepsgedrag, gebroken gezinnen |
spijbelgedrag, recidivist |
erfelijke factoren, delinquent, antisociaal gedrag, , drugsgebruik, zondeval |
Armoede, werkloosheid, sociale controle, maatschappelijke bindingen, |
agressief gedrag, gedrags- en psychische problemen, groepsverband, persoonlijkheidskenmerken |
pakkans, beveiliging, sociale controle, zelfbedieningszaken, norm- en waardenbesef |
levensbeschouwing/ontzuiling |
socialisatie, aangeboren verschillen, sociale ongelijkheid |
belastingontduiking, verduistering, fraude, witteboordencriminaliteit, normloosheid |

Je kan: de rol van overheidsorganen ter bestrijding van criminaliteit aangeven, verschillende beleidsmaatregelen en kenmerkende visies van politieke stromingen onderscheiden en effectiviteit en wenselijkheid van beleidsmaatregelen beoordelen

De begrippen die je bij dit domein in ieder geval moet kennen luiden als volgt:

Onderwerpen en/of begrippen | Ken ik ze?
regering, parlement, wetswijzigingen |
opsporingsbeleid, vervolgingsbeleid |
zware georganiseerde misdaad, aangiftebereidheid, zinloos geweld, seksueel geweld, fraude, milieudelicten, computercriminaliteit, drugshandel, vrouwenhandel, ontvoeringen, pornografie, heling, verschillende vormen van misbruik en fraude, illegale gokactiviteiten |
drugsverslaafden, voetbalsupporters, jeugdcriminaliteit, publieke ruimte, DNA, identificatieplicht, , repressie |
HALT project, Snelrecht, Lik-op-stukbeleid |

Je kan: de rol van overheidsorganen ter bestrijding van criminaliteit aangeven, verschillende beleidsmaatregelen en kenmerkende visies van politieke stromingen onderscheiden en effectiviteit en wenselijkheid van beleidsmaatregelen beoordelen

De begrippen die je bij dit domein in ieder geval moet kennen luiden als volgt:

Onderwerpen en/of begrippen | Ken ik ze?
sancties/ straffen, wraak, vergelding, heropvoeding/resocialisatie |
gerechtvaardigde leedtoevoeging, afschrikking/preventie, eigenrichting |
gevangenisstraf, taakstraf, hechtenis, geldboete, werkstraf |
leerstraf, 'ten algemenen nutte', terbeschikkingstelling |