## 4f. Wat zie je eigenlijk? Over licht, het oog en de camera

Het laatste zintuig dat we onderzoeken is het oog. Met het oog zien we. Maar wat zien we nu eigenlijk? En hoe? Dat onderzoeken we. Verder bekijken we dat een oog een soort camera is. Of misschien beter: een camera is een soort oog. Want het oog was er nu eenmaal eerder.

Onderzoek 1. Licht

- Kun je in het pikkedonker iets zien? Hoe komt dat?
- Wat is donker dus eigenlijk?
- Hoe beweegt het licht?
- Waar komt het licht vandaan?
- Welke lichtbronnen ken je?
- Is alles dat wij kunnen zien een lichtbron?
- Hoe kunnen wij dingen zien die geen (directe) lichtbron zijn?
- Wat zijn kleuren en hoe ontstaan die?

Bespreek deze vragen met elkaar en geef zo goed mogelijk antwoor in je document. Om je een beetje op weg te helpen kun je deze video bekijken: https://schooltv.nl/video/clipphanger-wat-is-licht/#q=licht. We bespreken het verder in de BloX.

Onderzoek 2. Het oog

Welke onderdelen van het oog ken je?

Bekijk nu de volgende vidoe met uitleg over hoe het oog werkt: https://schooltv.nl/video/de-ogen-een-verlengstuk-van-de-hersenen/#q=oog

- Welke onderdelen van het oog moet je nog toevoegen aan je lijstje?

Op de volgende site vind je nog wat gedetailleerdere uitleg over de onderdelen van het oog, maar dan wel in het Engels: http://iknow.net/phys_eye_education.html#_nogo

Neem de complete lijst met onderdelen van het oog op in je document. Dat kun je doen met behulp van de onderstaande tekening. Deze vind je ook op de site https://quizlet.com/nl/277075332/oog-diagram/, met een quizlet erbij.

Meer over het licht, zien en je ogen vindt je in de quest 'Het licht (niet) zien.

Onderzoek 2. De pinhole camera

Zoals gezegd, een oog lijkt op een fotocamera. Of omgekeerd. Maar er zijn ook verschillen.

- Maak een lijstje met overeenkomsten tussen het oog en de fotocamera.
- Maak een lijstje met verschillen tussen het oog en de fotocamera.
- Leg uit waarom een oog eigenlijk meer lijkt op een film- of videocamera. Wat zijn de overeenkomsten en verschillen daarmee?

Nu waren de eerste camera's een stuk simpeler dan de huidige fotocamera's. Sterker nog, ze hadden niet eens een lens. Camera obscura noemen we die. Dat betekent letterlijk 'donkere kamer'. Kijk maar eens naar het volgende filmpje, dan snap je waarom: https://www.youtube.com/watch?v=AorpnUd4J7Y&feature=emb_rel_end.

In het filmpje gebruiken ze uiteindelijk wel een lens. Maar ze leggen uit dat dat alleen maar is om een scherper en helderder beeld te krijgen. Je kunt het thuis ook zonder lens proberen in je eigen slaapkamer.

- Wat valt je op aan de afbeelding op de muur van je kamer (of in het filmpje)?
- Hoe zou dat komen?

Natuurlijk is het wat omslachtig om je hele kamer in in camera obscura om te bouwen (maar wel leuk!). Je kunt het ook in het klein maken. Ook dat noem je een camera obscura. In het Engels noemen ze het ook wel een pinhole camera. Hier vindt je een uitleg (in het Engels): https://www.schoolphysics.co.uk/age11-14/Light/text/Pinhole_camera/index.html.

En hier een uitleg voor een hele simpele camera obscura in het Nederlands: https://www.nvon.nl/leswerk/een-camera-obscura-met-weinig-materiaal.

- Maak in je document een tekening van een camera obscura en geef daarin aan hoe de lichtstralen lopen.

Onderzoek 3. Op de kop zien

We hebben gezien dat een camera obscura een afbeelding ondersteboven maakt.

- Leg uit waarom dat dus ook zo is in je oog.
- Hoe komt het dat wij de wereld toch niet voortdurend ondersteboven zien?

Kennelijk spelen de hersenen een actieve rol bij het zien. De hersenen zijn niet zomaar een lichtgevoelig filmpje of een passieve opslag van beelden.

Dat blijkt ook uit het volgende stukje tekst:

"Aoccdrnig to rscheearch at Cmabrigde Uinervtisy, it deosn't mttaer in waht oredr the ltteers in a wrod are, the olny iprmoatnt tihng is taht the frist and lsat ltteer be at the rghit pclae. The rset can be a toatl mses and you can sitll raed it wouthit a porbelm. Tihs is bcuseae the huamn mnid deos not raed ervey lteter by istlef, but the wrod as a wlohe."

Ook al staan de letters in de tekst helemaal verkeerd, je kunt het toch probleemloos lezen. Je hersenen maken er als het ware goeie woorden van.

Kijk ook eens naar het volgende hilarische filmpje: https://www.youtube.com/watch?v=-kohUpQwZt8.

Kennelijk moeten we als we als baby eerst chocola maken van wat onze ogen aan onze hersenen presenteren. En als we dan een omkeerbril opzetten, moeten we weer helemaal opnieuw beginnen.

- Beschrijf wat je in het filmpje ziet gebeuren in je eigen woorden in je document.