## Les 1

Start
Begin de les met een klassengesprek over kunst en materialen.
Maak gebruik van de volgende vragen:

- Welke materialen gebruiken kunstenaars als ze een werk maken?
- Welke technieken kennen de leerlingen al? Hoe wordt een kunstwerk gemaakt? M.a.w. welk proces zou er aan het maken van een kunstwerk voorafgaan?
- Wat moet je kunnen om kunstenaar te zijn? Hoe word je eigenlijk kunstenaar?

Leg uit
Vroeger gebruikten kunstenaars meestal één materiaal en één techniek bij het maken van
een kunstwerk. Sommige kunstenaars maakten schilderijen met olieverf, anderen maakten
beelden van marmer. Dat had meestal te maken met de kennis en de vaardigheden van
een kunstenaar. Je was opgeleid tot olieverfschilder, of tot beeldhouwer van marmer, steen
of hout. Veel materialen, zoals verf, waren nog niet kant-en-klaar te koop. Zij moesten door
de kunstenaar zelf gemaakt worden en dat was een moeilijk proces. Ook dit leerde de
kunstenaar tijdens zijn opleiding. Zo werd je een specialist in een bepaalde techniek
en materiaal, en die gebruikte je altijd. ‘Schoenmaker, blijf bij je leest’, hing in veel ateliers
aan de muur. In niet-Westerse culturen wordt het maken van kunst vaak van generatie
tot generatie overgebracht.

Vraag
Wat wordt er met het spreekwoord ‘Schoenmaker, blijf bij je leest’ bedoeld?

Leg uit
Tegenwoordig maken kunstenaars vaak gebruik van mixed media. Verschillende technieken
en materialen worden in één kunstwerk toegepast. Daardoor hebben kunstenaars veel meer
mogelijkheden. Maar het is ook moeilijker: elk materiaal heeft namelijk zijn eigen bijzondere
eigenschappen. De maker moet daar voortdurend rekening mee houden, om te voorkomen
dat het kunstwerk technisch mislukt.

Vraag
Wat zou er mis kunnen gaan als je verschillende materialen gebruikt bij het maken
van een kunstwerk?

Leg uit
Het combineren van materialen en technieken maakt een kunstwerk dus nog ingewikkelder.
Maar, er kunnen ook verrassende effecten optreden. Bovendien ontstaan er unieke
kunstwerken. Materialen en technieken ontwikkelen zich voortdurend. De kwaliteit van
materialen is de laatste twee eeuwen enorm verbeterd, doordat fabrikanten de
basisproducten op grote schaal zijn gaan produceren. De kwaliteit is hierdoor constanter
geworden, waardoor het ook eenvoudiger wordt om met de materialen te werken.
Zo bedierf verf vroeger erg snel, maar kan het nu lang bewaard worden.

Aan de slag

- Verdeel de klas in groepjes en deel de kwartetspellen uit. Laat de leerlingen de kaarten bekijken.
- Geef hen de opdracht om de kaarten in twee groepen te verdelen: de werken waarbij één materiaal en één techniek zijn gebruikt, en de werken waarbij mixed media gebruikt is.
- Bespreek de verschillen. Waaraan kun je zien dat er gebruik is gemaakt van mixed media? Zie je overeenkomsten tussen de verschillende mixed media werken?​

Afsluiten

Sluit af met een spelletje kwartet.