# week 4: manieren van reageren

in dit filmpje zie je wat assertiviteit is

Lees hierbij in je boek blz 159 tm 161. In deze lessen gaat het over assertiviteit:

Iedereen kent de ervaring dat het soms moeilijk is om je grenzen te stellen, duidelijk te zijn in wat je wel en niet wilt, of te weigeren en nee te zeggen.

Je kunt niet altijd de juiste woorden vinden of je wordt overrompeld door een verzoek dat je niet had verwacht. In sommige gevallen durf je geen nee te zeggen, bijvoorbeeld omdat het je leidinggevende is die je iets vraagt.

####

#### In deze lessen gaan we de volgende onderwerpen behandelen:

- manieren van reageren: non-assertief, assertief en agressief;

- belang van assertief gedrag;

- oorzaken van een gebrek aan assertief gedrag;

- hoe je opkomt voor je eigen wensen, behoeften en belangen;

- het stellen van grenzen, weigeren en ‘nee’ durven zeggen.

## Assertief reageren

Als je assertief reageert, reageer je op een rustige, respectvolle wijze op de ander. Je geeft daarbij duidelijk aan wat je eigen belangen en behoeften zijn. Mensen die assertief reageren, komen voor zichzelf op zonder de belangen en behoeften van anderen te ontkennen of te schaden, zonder de ander te kwetsen.

### Opdracht

- Lees in je boek op blz 172 de drie voorbeelden waarin je assertief gedrag moet laten zien. Wat zou jij zeggen?
- Ga ook eens opzoek naar de gevolgen van assertief reageren. Wat gebeurt er dan? Je vindt dit in je boek in paragraaf 12.3.2 op blz 173/174

## Non-assertief reageren

Als je in een bepaalde situatie non-assertief reageert, durf je niet te reageren: je houdt je in, je komt niet voor je belangen op. Het lijkt er daardoor op dat je met de situatie instemt. Mensen die non-assertief reageren laten de belangen van anderen zwaarder wegen dan die van zichzelf. Ze geven hun mening niet of vertellen niet wat hun eigen behoeften zijn. Deze vorm van assertiviteit wordt ook wel subassertiviteit genoemd.

### Opdracht

- Zoek eens op hoe iemand reageert die non-assertief ergens op reageert. In paragraaf 12.3.1 op blz 172 kan je lezen hoe dat eruit kan zien.
- Ga ook eens opzoek naar de gevolgen van non-assertief reageren. Wat gebeurt er dan? Dit kan je lezen op blz 173

## Agressief reageren

In situaties waarbij je eigen belangen of behoeften botsen met die van anderen, kun je je aangevallen voelen. Sommige mensen hebben dit gevoel al heel snel. Hoe zorgvuldig de ander zijn mening ook formuleert, ze voelen zich gekwetst en vatten de boodschap van de ander op als een persoonlijke aanval of belediging. Deze mensen reageren dan al snel agressief. Hiermee willen ze hun eigen belangen en behoeften veilig stellen. Ze worden boos, gaan zich verdedigen, en/of vallen de ander met woorden aan.

Mensen die agressief reageren, komen weliswaar voor hun eigen belangen op, maar tegelijkertijd ontkennen en schaden ze de belangen van de ander. Ze houden geen rekening met de ander en kwetsen hem. Een discussie met hen is bij voorbaat uitgesloten. Omdat de agressieve reactie tot gevolg heeft dat de ander in het nauw gedreven wordt, is er geen ruimte om samen een oplossing of compromis (tussenoplossing) te zoeken.

### Opdracht

- Zoek eens op hoe iemand reageert die non-assertief ergens op reageert. Dit vind je op blz 174 van je boek.
- Ga ook eens opzoek naar de gevolgen van non-assertief reageren. Wat gebeurt er dan? Dit lees je op blz 175

omgaan met agressief gedrag
hoe ga je professioneel om met agressie?

Situatie oefenen

Stel: je komt voor het eerst op je stage-adres. Je hebt begrepen dat je bij Els gaat stagelopen in groep 1/2. Je komt binnen en alle leerkrachten lopen heen en weer. Waar moet je naartoe?

Dan komt juf Margriet naar je toe. Ze zegt 'Hallo, zoek je iemand?

Je antwoordt: "hallo, ik kom hier stagelopen en zoek juf Els

Margriet zegt chagerijnig: 'Dat lijkt me stug, Els werkt helemaal niet vandaag...

Wat nu?

Huiswerk Assertiviteit voor 15 maart 2021.docx