## 5. Verloop van MS

MS is vrijwel nooit een dodelijke ziekte. De gemiddelde levensverwachting is relatief weinig verkort bij MS-patiënten. Het verloop van de ziekte varieert echter sterk per patiënt. Zo is een aanzienlijk deel van de patiënten na 20 jaar nog niet rolstoelafhankelijk, maar zijn er ook patiënten die al na enkele jaren geheel afhankelijk van hulp zijn. Bij de meeste patiënten kenmerkt de ziekte zich door periodes van verbeteringen en verslechteringen (schubs).

De meest voorkomende variant is relapsing-remitting MS (RRMS):

- Ongeveer 85% van de mensen bij wie MS wordt vastgesteld, heeft deze variant.
- Periodes met klachten (in medisch jargon: relapses of schubs) afgewisseld met periodes van herstel waarin klachten verminderen of zelfs verdwijnen (de ‘remitting fase’).

Vaak gaat relapsing-remitting MS na verloop van tijd over in secundair progressieve MS.

- Er sprake van geleidelijke achteruitgang en er treedt geen tussentijds herstel meer op.

Bij ongeveer 15% van de mensen met MS treedt er meteen vanaf het begin verslechtering op zonder tussentijds herstel. Er is dan sprake van primair progressieve MS (ppMS).

verloop van verschillende soorten MS Bron: MS fonds