## Relatie: de essentie van onderwijs

### Het “ABC” van Deci en Ryan

Dankzij de Coronacrisis is er één ding nóg duidelijker geworden: het belang van intermenselijk contact. Dat is in fysieke lessen al zo, maar in afstandslessen geldt dat nog eens te meer! Zodra een leerling maar een klein beetje het gevoel krijgt dat hij niet gezien wordt, er niet bij hoort, dan haakt hij af, en dat is in een afstandsles nog veel makkelijker.

Deci en Ryan beschrijven dat al in hun Zelfdeterminatietheorie. Zij beschrijven, naast de niveaus van motivatie, nog drie cruciale facetten die onmisbaar zijn bij motivatie:

- Autonomie (kan ik het zelf?)
- Betrokkenheid (of Relatie: hoor ik erbij?)
- Competentie (kan ik het?)

Er moet samenhang zijn tussen deze 3 facetten (de cirkels moeten overlappen) en de een kan onmogelijk zonder de ander: als er een cirkel ontbreekt of te ver buiten de context van de les (op opdracht) valt, dan zal een leerling afhaken.

We besteden graag extra aandacht aan Betrokkenheid (relatie zoals Deci en Ryan het noemen). In een afstandsles valt een leerling sneller buiten de boot en wordt gedrag minder snel opgevangen. Sommige scholen staan hun leerlingen toe de camera uit de schakelen tijdens de les: het recept voor het wegvallen van 80-90% van de betrokkenheid. De relatie valt weg: een leerling voelt zich letterlijk niet gezien en je kunt eigenlijk wel stoppen met je les.

Uiteraard geldt ook hierbij: om van leerlingen te eisen hun camera aan te doen is wel een veilige omgeving vereist. Een vuistregel voor een veilige omgeving:

- Niet meer dan ±30 leerlingen in de les;
- Leerlingen moeten elkaar kennen;
- Als docent werk je actief aan een positieve, stimulerende, veilige sfeer. Dit laatste is nog belangrijker dan in een fysieke les, omdat een leerling immers sneller kan afhaken. Maak duidelijke afspraken aan het begin van de les, met bijvoorbeeld deze dia.

Door je bewust te zijn van deze drie onmisbare aspecten van motivatie, kun je beter sturen op het verhogen van leerlingmotivatie!

Meer informatie over de theorie van Deci en Ryan? Kijk hier en download hier de publicatie van hun onderzoek.